Schijn vermijden

Soms begrijp ik dingen gewoon niet. De vastgoedmagnaat Paalberg, die wegens zijn contacten met Endstra, financier van de onderwereld, die opdracht schijnt te hebben gegeven aan Hells Angels om een ander crimineel te vermoorden, een paar dagen heeft vastgezeten, verkoopt volgens NRC Handelsblad voor ruim 6 miljoen euro twee kantoorpanden aan Neelie Kroes, de machtigste vrouw van Nederland. Natuurlijk neemt Kroes een hypotheek, niets aan de hand, maar tegelijk ook wordt vastgelegd dat Paalberg borg staat voor de betaling van de rente, de periodieke aflossingen en de eventuele boeterente.

Misschien is dat heel gewoon in die kringen, al zullen de meeste huizenkopers in Nederland verrast opkijken over zoveel menslievendheid bij handelaren in onroerend goed. Hoe dan ook, door deze borgstelling is een merkwaardige afhankelijkheidsrelatie tussen Paalberg en Kroes ontstaan. Waarom zou Paalberg Kroes zo'n royale dienst bewijzen? Omdat hij dat bij al zijn klanten doet, of omdat hij Kroes op een of andere manier aan zich wil binden? En waarom zou Kroes zich zo afhankelijk maken van Paalberg? Ik heb geen idee.

Ik heb wel een opvatting en ik laat me daarbij leiden door het adagium van Anne Vondeling, ooit voorzitter van de Tweede Kamer: ,,Elke volksvertegenwoordiger en publieke figuur heeft voor alles de plicht de schijn van het kwaad te vermijden.'' Kroes en Paalberg zullen geen enkele wet hebben overtreden, ik suggereer ook niks. Maar ik denk dat het voor een publiek figuur ongepast is zich zo afhankelijk te maken van een vastgoedmagnaat met louche contacten.

Het trieste is dat mevrouw Kroes gedurende haar hele loopbaan niet de schijn van het kwaad gemeden heeft, maar steeds weer pontificaal heeft opgezocht. Het triestigste geval is de kwestie van Tank Cleaning Rotterdam van de familie Langenberg, die al een crimineel verleden in de afvalwerking had en die later tientallen miljoenen overheidsgeld in dure hobby's als de autoracerij heeft opgemaakt. Als minister heeft zij juist aan deze firma de opdracht voor het verwerken van chemisch afval en afgewerkte olie in de Rotterdamse haven gegeven.

Door haar directeur-generaal milieuzaken was ze gewaarschuwd voor de slechte reputatie van de Langenbergs. Ook de ernstige waarschuwingen van advocaat-generaal H. Feber en de Amsterdamse politie slaat ze in de wind. Harde bewijzen moet ik hebben, schijnt ze gezegd te hebben. Op dat moment waren die er nog niet, maar de sterke vermoedens moeten voldoende zijn geweest om de Langenbergs voorgoed de deur te wijzen. De schijn van het kwaad.

Later werd Ton Langenberg alsnog veroordeeld voor de misdrijven waarvoor al eerder gewaarschuwd was. Nog weer later gaat de hele familie voor minstens één jaar achter de tralies. Waarom is Kroes ondanks alle vooraf gegeven waarschuwingen toch met die criminelen in zee gegaan? Er moet altijd een andere keuze mogelijk zijn geweest. In 1996 onthult de CRI dat de secretarissen-generaal van drie ministeries het justitieonderzoek naar TCR hebben gefrustreerd 'om de minister te ontzien.' Ik mag daar het mijne van denken.

Tijdens de parlementaire onderzoeken naar de bouwfraude, de hsl en de Betuwelijn hebben we een inkijkje gekregen hoe het in Nederland toegaat, gesjoemel met cijfers, gekonkel en regelrechte fraude. Maar nooit heeft de verantwoordelijke minister ergens iets vanaf geweten. Na haar ministerschap wordt mevrouw Kroes commissaris bij Ballast-Nedam, een van de grote spelers in de schandalen. Dat hoort niet. Dat dat wel gebeurt, is tekenend voor de dubieuze politieke cultuur in Nederland. Daar kan het normen- en waardengepriegel van Balkenende niet tegen op.

Ik heb me verbaasd over de euforie die losbarstte toen Kroes werd voorgedragen tot EU-commissaris. Plaatsvervangende schaamte. Het is nu de nationale plicht om Paul van Buitenen, die aan haar integriteit twijfelde, te stenigen. Ik herinner me goed hoe hij vernederd werd toen hij met zijn onthullingen over de Europese Commissie kwam, maar hij had wel gelijk. De commissie moest weg. We wachten af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden