Scheveningen

In 'Unterwegs met Fontane von der Ostsee bis zur Donau', het nieuwe boek van Gisela Heller, lees ik dat Theodor Fontane in augustus 1882 een reis naar Nederland voorbereidde. Fontane had enkele weken op Norderney doorgebracht, een Duits Noordzee-eiland, en wilde via Groningen naar Amsterdam en Scheveningen reizen. Het zou de eerste kennismaking met Nederland worden, als introductie tot een zomerverblijf in de Nederlandse badplaats het jaar daarna.

Door een onnozelheid kwam er van de plannen helaas niets terecht. Fontane's koffers werden abusievelijk vanuit Emden teruggestuurd naar Norderney, zodat de schrijver gedwongen was in Emden op zijn bagage te wachten en vervolgens niet verder kwam dan Oldenburg waar hij zijn intrek nam in het voorname 'Hotel de Russie'. Aan zijn vrouw Emilie schreef hij op 21 augustus dat hem 'nicht sehr amsterdammerlich' te moede was en dat hij daarom afzag van zijn Nederlandse reis. Hierdoor zijn wij een zeer interessant verslag vol observaties uit Amsterdam en Scheveningen misgelopen. Had men in Emden beter op de koffers van Fontane gepast, dan hadden we een literair pendant gekregen van de fraaie schilderijen die Fontane's Berlijnse vriend Max Liebermann maakte van Amsterdamse weeskinderen en Scheveningse vissersvrouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden