Schelpen, kuilen, stenen en glas: het is beulen op de Utrechtse Heuvelrug.

N ederland heeft fietspaden en fietsroutes te over. Ze voeren doorgaans door prachtige natuurgebieden. Voor de gemiddelde fietser maakt het weinig uit of de route gaat over keien of asfalt en of de weg klimt en daalt, breed of smal is. Maar voor iemand die voor zijn recreatie meer nodig heeft dan twee banden achter elkaar kunnen twee paaltjes die de doorgang van het pad versmallen of flinke glooingen het plezier danig vergallen.

Sinds enige tijd kunnen mensen die van een rolstoel afhankelijk zijn fietsen met behulp van een handbike. Je fietst dus op armkracht. De handbike is een voorzetwiel dat met een paar klikken aan een handgedreven rolstoel wordt gekoppeld. En voilà, je gaat met 21 versnellingen op borsthoogte de weg op.

Twee jaar geleden was 2003 het ' Europees Jaar van mensen met een handicap'. Een van de thema's was vrije tijd, met een belangrijke rol voor toegankelijkheid en bereikbaarheid. In samenwerking met de provincie Utrecht heeft het revalidatie-, sport-en fitnesscentrum De Hoogstraat in Utrecht een bestaande fietsroute zo aangepast dat zij geschikt is voor handbikers.

Basis is de Lustwaranderoute van de ANWB, die grotendeels over de Utrechtse Heuvelrug gaat. Op een drietal plaatsen is de route een beetje aangepast, onder meer om een steil viaduct over de A12 te vermijden. De route valt uiteen in een westelijke deel van officieel 42 kilometer, met Driebergen-Rijsenburg als begin-en eindpunt, en een oostelijk deel, dat begint en eindigt halverwege Maarsbergen en Overberg. Deze route is 29 kilometer lang. Langs de routes zijn enkele logeer-en eet/drinkgelegenheden, die rolstoeltoegankelijk zijn en een aangepast toilet hebben.

Hoe handbikevriendelijk is de speciale route? Daarvoor gaan we op pad met Erwin, die zijn rechterbeen mist. In principe is het mogelijk Driebergen-Rijsenburg met de trein te bereiken, maar het blijft een sjouwpartij, zo'n rolstoel, voorzetwiel en nog eens twee fietsen van begeleiders en daarom wordt alles ingeladen in een bestelbus.

Bij station Driebergen-Zeist klikken we de handbike aan de rolstoel en om precies kwart over twaalf zetten we met Erwin en begeleider Edwin koers richting Zeist. Aan weerszijden van de Driebergseweg bevinden zich enkele prachtige parken en buitenplaatsen, die tegenwoordig kantoren huisvesten. Een daarvan is De Breul dat niet alleen een gebogen waterpartij heeft, maar ook een Romeinse boogbrug. De ijs-en schuilkelder is in 2001 aangepast voor bewoning door vleermuizen. Via Kerkebosch, een van de 19deeeuwse villawijken van Zeist, zetten we koers richting Austerlitz. Aan de rechterzijde staat Kasteel ' t Kerkebosch, maar dat ligt zo verscholen in het struweel dat het nu als hotelrestaurant dienstdoende complex aan het oog wordt onttrokken. De boswachterij Austerlitz is niet alleen productie-maar ook recreatiebos en op deze zonnige zondagmiddag trekt het tal van medefietsers. Dan merk je dat het op een smal fietspad manoeuvreren is met een handbike, zeker als je (welwillende) fietsers laat passeren.

Schelpen ogen wel mooi op een bospad en met een gewone toerfiets merk je weinig van dat materiaal, maar het smalle voorwiel van een handbike heeft weinig grip en slipt heel snel op de gladde ondergrond. Erwin heeft er veel moeite mee en als echt stadsmens is hij blij als hij weer asfalt onder de wielen voelt.

We laten een van de bekendste bezienswaardigheden van Nederland letterlijk links liggen: de Pyramide van Austerlitz. De 36 meter hoge piramide stamt uit 1804, net als de houten obelisk van 13 meter erbovenop. De Franse generaal De Marmont liet deze aanleggen en toen Napoleon Bonaparte een jaar later bij het Tsjechische Austerlitz de driekeizersslag van Oostenrijk en Rusland won, vernoemde zijn broer koning Lodewijk Napoleon de plek, samen met het dorp, naar het fameuze slagveld. Austerlitz had een grote stad moeten worden, maar is nog steeds een rustiek dorp van goed 1500 inwoners.

Het fietspad richting Maarn is zwaar voor onze handbiker; op de gladde steentjes slipt het voorwiel vrij vaak weg. Bij Maarn wijken we van de aangepaste route af, op zoek naar een pleisterplaats voor een drankje en een broodje. We zien wel het popperige raadhuis van de gemeente, maar geen restaurant. Aan de andere kant van de A12, onder het tunneltje naar het station door, helpt een tuinierende bewoner. Dat is dus wel iets anders dan de kaart aangeeft. Tot onze teleurstelling is de Bourgonderie deze zondag rond lunchtijd gesloten. We moeten onze trek nog even vasthouden tot bij motel Maarsbergen, een kilometer of vijf verderop. Het mooie strakke asfalt van de Maarnse Grindweg (!) erheen vergoedt veel voor Erwin. En de ingang en het toilet van het restaurant zijn rolstoelervriendelijk.

Evenwijdig aan de A12 -weer een stukje afwijking van de Lustwaranderoute -fietsen we richting Leersum. Het is even oppassen geblazen; ter hoogte van de camping in het Leersumse Veld staat het verwijsbordje hoog in de bomen en je zou bijna over het hoofd zien dat je naar rechts moet. Een prachtig stukje heide is ons deel. En helaas, ook hier doen schelpenpaden een aanslag op het uithoudingsvermogen van Erwin. Even voorbij Leersum zien we in de verte het fraaie Kasteel Broekhuizen. De lange oprijlaan erheen is overwoekerd.

Op naar de laatste tien kilometers en de laatste bezienswaardigheden. Van Huis Doorn -bekend als ballingsoord van de verdreven Duitse keizer Wilhelm II -is weinig te zien. En dat geldt wat ons betreft ook voor het Von Gimborn Arboretum. De Vossesteinsesteeg, waar de tuin aan ligt, vraagt al onze aandacht. Kuilen, stenen, glas, kortom een ramp voor een handbiker. Dat stukje route mag er voor ons meteen uit. Gelukkig is de Gooijerdijk weer glad en soepel glijden we Driebergen binnen. Zeven uur en tien minuten later zijn we op ons vertrekpunt. Erwin is dik tevreden, zijn langste tocht van 30 kilometer heeft hij met meer dan 28 kilometer overtroffen. Maar de volgende route iets minder schelpen, hoopt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden