Scheldende burgers citeren in de krant

Anonieme bronnen op drukbezochte bewonersbijeenkomsten bestaan niet, alles is verifieerbaar, vindt ombudsman Adri Vermaat.

De van afkomst Marokkaanse burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam werd een week geleden uitgescholden tijdens een bewonersbijeenkomst over een asielzoekerscentrum in de wijk Beverwaard. Het waren niet alleen scheldwoorden. Een bezoeker gaf de burgemeester mee dat pedofilie in zijn cultuur normaal is.

Trouw was niet aanwezig bij de chaotisch verlopen bijeenkomst. Achteraf klemt de zowel journalistieke als principiële vraag of de krant de voor Aboutaleb beledigende citaten van anonieme bezoekers in een artikel zou hebben verwerkt als er wel verslag was gedaan.

Afgaande op televisiebeelden en berichtgeving elders was het voor journalisten die de informatieavond bijwoonden vrijwel ondoenlijk om naam en toenaam van scheldende mensen te achterhalen. Er was aanhoudend geschreeuw en een minderheid van de vijfhonderd bezoekers gedroeg zich agressief.

Had een verslaggever van Trouw onder dergelijke tumultueuze omstandigheden iemand die net de burgemeester zwaar had beledigd om zijn naam, adres en eventueel telefoonnummer of e-mailadres kunnen vragen? Volgens de interne richtlijnen zou dat moeten. Ik vermoed dat het in Beverwaard op een kansloze missie was uitgelopen. Niet geheel uitgesloten is dat de verslaggever bij zulke vragen van een niet tot kalmte te bewegen heethoofd een klap voor zijn hoofd had gekregen.

Terecht echter verlangt Trouw van verslaggevers dat zij intern verantwoording afleggen, zodra zij in hun artikel alleen de voornaam van een persoon gebruiken of deze volledig anoniem opvoert. Binnen de redactie wordt deze afspraak, die eerder is vastgelegd in de door een speciale werkgroep samengestelde notitie 'Bronnengebruik', strikt nageleefd.

In dit document lezen we onder meer: 'In een reportage is het geoorloofd om te beschrijven wat je ziet - daaronder vallen bijvoorbeeld ook roepende mensen op straat of mensen die vragen stellen bij een lezing (of anderszins, A.V.). We proberen in principe de naam van zo'n vragensteller te achterhalen. Mocht dat 'in the heat of the moment' niet lukken en de opmerking of vraag van deze onbekende is relevant voor ons verslag, dan kunnen we die wel opnemen. Maar bij een 'zware' of beschuldigende quote ligt de drempel voor het opnemen zeer hoog'.

Bij die laatste zin van deze paragraaf staan we even stil. Om bij Beverwaard te blijven: als een anonieme bezoeker de burgemeester voor 'sufferd' had uitgemaakt en onze denkbeeldige verslaggever ter plaatse de relevantie van die belediging had ingezien, was de lezer mogelijk deelgenoot hiervan geworden. Bij het leggen van een verband tussen pedofilie en een cultuur waaruit Rotterdamse burgemeester afkomstig is, zou dat evenmin onmogelijk zijn geweest, maar vanwege de 'zeer hoge drempel' wel aanzienlijk lastiger.

Dat verbaast. Van belang is toch dat de aantijgingen illustratief waren voor de woede onder een belangrijk deel van de wijkbewoners over de komst van een azc. Het was de toon van de bijeenkomst die het nieuws maakte. Bovendien ondervond de veelvuldig geprezen Aboutaleb voor het eerst sinds tijden tegenwind en wel op eigen Rotterdamse bodem. Een volgende werkelijkheid tenslotte was dat de burgemeester ondanks alle persoonlijke venijn in zijn richting zichzelf bleef en dus kalm.

De chefs van eindredactie en nieuwsdienst wijzen op het verschil tussen openbare bijeenkomsten in zalen en demonstraties. De tekst over een bewonersbijeenkomst, of die nu over azc's of over windmolens gaat, is altijd verifieerbaar, ook achteraf. Voor één op één gesprekken bij demonstraties is dat lastiger. Daar legt Trouw de lat dus hoger.

'Ombudsman' behandelt vragen en opmerkingen over journalistieke kwesties.

ombudsman@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden