Scheidend Duits president Gauck: 'Verdedig de democratie'

De scheidend president Gauck tijdens zijn afscheidsrede. Op 12 februari wordt de nieuwe president van de Bondsrepubliek gekozen. Beeld EPA
De scheidend president Gauck tijdens zijn afscheidsrede. Op 12 februari wordt de nieuwe president van de Bondsrepubliek gekozen.Beeld EPA

In een rede ter ere van het einde van zijn vijfjarige ambtstermijn riep de Duitse president Joachim Gauck (76) vandaag op de democratie te verdedigen. Inmiddels is het huidige Duitsland het beste en meest democratische Duitsland dat er ooit is geweest, zei Gauck tegenover tweehonderd gasten in het Schloss Bellevue in Berlijn. Maar hij waarschuwde ook dat er gevaar dreigt.

Als voorbeeld noemde de Bondspresident - die niet veel macht, maar vooral de functie van moreel kompas heeft - de crisis binnen de Europese Unie met het aanstaande vertrek van Groot-Brittannië, het nationalisme en het vaak door haat gekenmerkte immigratiedebat.

Verder waarschuwde Gauck voor de oorlogen in het Midden-Oosten en Oost-Oekraïne en voor de Russische bezetting van de Krim. "Daarmee zijn de beperkte Duitse en Europese handelingsmogelijkheden zichtbaar geworden."

Tijdens zijn presidentschap is ook de dreiging van Islamitische Staat toegenomen, zei Gauck. "En met de aanstaande inauguratie van de Amerikaanse gekozen president Donald Trump staan de Transatlantische betrekkingen en internationale orde voor nieuwe uitdagingen."

Meer verantwoordelijkheid

De scheidend president benadrukte dat Duitsland meer verantwoordelijkheid moet nemen in de internationale politiek. "Gezien de uitdagingen van deze tijd en onze mogelijkheden kunnen we meer doen."

Volgens Gauck moeten Duitsland en Europa hun militaire inspanningen versterken, "om niet te vervallen tot speelbal van andere landen". Hij zei dat de liberale democratie en het Europese politieke project onder vuur worden genomen en riep op om deze aanval met moed te bestrijden.

Om het populisme tegen te gaan, pleitte Gauck voor een 'aanvallende en robuuste debatcultuur'. "Interactie en discussie zijn de zuurstof voor een open samenleving", zei hij. Daarbij pleit hij voor "hevig twisten, maar met respect en een dikke huid". Maar net zoals in de sport moeten daar volgens de scheidend president wel spelregels voor zijn.

Ook waarschuwde Gauck voor het veelbesproken nepnieuws dat over het internet circuleert. "We leven in een ruwe tijd, waarin vreemde mogendheden een gerichte informatieoorlog voeren om andere staten te destabiliseren. Vaak is het niet meer herkenbaar wat echt is en wat bedrog. Vooral op de sociale media wordt haast onbegrensd gelogen, gescholden en gekwetst."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden