Scheiden? Verander je wachtwoord

Studio Vonq Digitaal-huiselijk-geweld Beeld Studio Vonq

Dit jaar hebben zich al zeker 97 slachtoffers gemeld van digitaal ­huiselijk geweld. Dat deden ze bij safetyNed, in 2017 opgericht om de kennis te verzamelen over de rol van technologie bij mishandeling in de relationele sfeer. De organisatie denkt dat het aantal een fractie van het werkelijke aantal slachtoffers is.

Bij digitaal huiselijk geweld worden aan internet verbonden apparaten in huis gebruikt om de (ex-)partner te bespieden of te dwarsbomen. Denk aan het hacken van een ­beveiligingscamera, aan de ‘slimme’ thermostaat die ’s nachts extreem hoog wordt gezet, of aan spyware op een telefoon.

Volgens Paula van den Boom van safetyNed is het fenomeen lang onderschat, met als resultaat dat hulporganisaties voor slachtoffers van huiselijk geweld en de politie een kennisachterstand hebben. SafetyNed richt zich daarom ook op het trainen van die organisaties: aan het einde van dit jaar hebben zo’n 900 mensen een workshop gevolgd.

Dat Van den Boom ervan uitgaat dat 97 meldingen slechts het topje van de ijsberg vormen, komt doordat  sommige slachtoffers – net als bij fysiek of psychisch huiselijk geweld – zichzelf niet als zodanig zullen herkennen, stelt ze. Bovendien komt maar een klein deel uitein­delijk bij de helpdesk van safetyNed terecht, omdat niet iedereen bekend is met de organisatie en omdat misbruik van techniek nog steeds onvoldoende onderwerp van gesprek is in het hulpverlenerstraject.

Stalken

Ook Slachtofferhulp Nederland en advocaten gespecialiseerd in echtscheidingen, bevestigen dat ­digitaal huiselijk geweld een veelvoorkomend fenomeen is. “Ik vraag tegenwoordig vaak aan mijn cliënten of alle wachtwoorden al zijn aangepast”, zegt Geeske van Campen van Forward Advocaten. “Stiekem meelezen met e-mails van de ander of het misbruiken van de DigiD-­inlog om achter iemands rug om ­gezamenlijk gezag aan te vragen; het gebeurt.”

Slachtofferhulp vergelijkt het met stalken. “Wij adviseren slachtoffers van stalking en van digitaal huiselijk geweld om een logboek bij te houden”, zegt Jytte Reichert. “Wat gebeurt er, wanneer, zijn er ­getuigen? Dat kan dienen als bewijs in opmaat naar een eventuele aangifte.”

Toch is aangifte doen niet altijd de uitkomst. De politie weet soms niet wat ze ermee aan moet, merkt Van Campen. Er is ook niet altijd zo evident sprake van strafbare feiten, voegt Dianne Kroezen van Fam. Advocaten daar aan toe. “Het kan lastig zijn te bewijzen dat iemand iets met kwade opzet doet. Rommelen met die verwarmingsketel of een alarminstallatie laten afgaan, het lijkt al snel op uit de hand gelopen treiterij.”

Te makkelijk wachtwoord

Toch kunnen dit soort acties net zo schadelijk zijn als fysiek geweld, benadrukt ze. “Het gaat om minachting, om uitoefenen van macht of het aanjagen van angst.” Slachtofferhulp ziet bovendien dat digitaal huiselijk geweld een opmaat kan zijn naar fysiek geweld, bijvoorbeeld als iemand door een gps-tracker altijd weet waar de ex-partner is.

SafetyNed vindt dat slachtoffers nu nog te vaak het advies krijgen om bepaalde technologie dan maar niet meer te gebruiken. Terwijl die technologie juist van belang kan zijn voor iemands onafhankelijkheid.

Volgens Mary-Jo de Leeuw, specialist op het gebied van digitale ­beveiliging, is het vooral belangrijk te zorgen dat aan internet verbonden apparaten goed beveiligd zijn. “Een beveiligingscamera hangt nog vaak aan internet met een standaard wachtwoord, dat maakt het wel erg makkelijk om erop in te breken.” Slachtoffers zouden daar goed over moeten worden voorgelicht, vindt zij.

Lees ook:

Anna is gehackt door haar ex. En de politie doet er niets aan

Anna’s account, met toegang tot mails en foto’s, bleek gehackt. Ze wordt bespied in eigen huis, maar de politie vindt dat moeilijk te bewijzen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden