Scheepvaart langs Wadden moet veiliger

De veerboot Sier vaart op weg van Ameland naar de haven van Holwerd. ©ANP Beeld
De veerboot Sier vaart op weg van Ameland naar de haven van Holwerd. ©ANP

Het is nog nooit gebeurd: een grote milieuramp voor de kust van de Waddeneilanden. Maar als niet ingegrepen wordt, lopen de eilanden een onaanvaardbaar hoog risico. Dat is de strekking van een rapport waaraan de ruim twintig Nederlandse, Duitse en Deense Waddeneilanden werken.

Alwin Kuiken

Het schrijven wordt aan de ministers van de drie landen voorgelegd. Het geschetste probleem: door uitbreiding van havens als Rotterdam, Bremen, Hamburg en Eemshaven zal de overvolle route boven de Waddeneilanden nog veel drukker worden. Nu al is met 260.000 scheepsbewegingen per jaar een van 's werelds drukst bevaren routes. Tot 2040 wordt voor het containertransport een toename tot 300 procent verwacht, zo staat in een beleidsnota van verschillende ministeries.

"Er moet daarom snel wat gebeuren", zegt Albert de Hoop die als burgemeester van Ameland meewerkt aan het rapport. Hij gaat in het Overleg Orgaan Waddeneilanden over veiligheid. "Als voor onze kust een olietanker verongelukt, is het een kwestie van uren voordat de olie op de slikken ligt. Dat valt niet op te ruimen. Schepen kunnen er nauwelijks komen, een shovel zakt tot aan de cabine weg in de modder."

In het rapport pleiten de eilanden daarom voor de invoering van Vessel Traffic Management (VTM), een computersysteem waarbij een alarm klinkt als een schip van zijn route afwijkt. Het systeem wordt al gebruikt in en rondom havens, maar niet voor complete vaarroutes. In het huidige systeem zijn schepen via gps zichtbaar op de kaart, maar wordt vaak pas ingegrepen nadat er iets misgaat.

De Hoop noemt als voorbeeld grote tankschepen die dicht langs de Wadden varen. Sinds 1997 moeten deze schepen de diepwaterroute (zie kaartje) gebruiken. In 2011 kregen 52 olie-, gas en chemicaliën tankschepen een boete van 7600 euro omdat ze toch dicht langs de eilanden voeren, blijkt uit het nog te verschijnen jaarverslag van de Nederlandse Kustwacht.

Dat het aantal overtreders in vier jaar tijd halveerde en dat de boetes omhoog gaan, stelt de eilanden slechts deels gerust. Volgens De Hoop is er wel meer mis. Zo sloegen in 2011 opnieuw containers overboord en raakten 147 schepen op drift. Ook wijst De Hoop op schepen die te dicht langs gasproductieplatforms varen. In 2010 gebeurde dat 19 keer.

Had dat tot een aanvaring geleid, dan was de kans groot op een explosie of een brand, stelt toezichthouder SODM in het jaarverslag. Daarin staat ook dat de kustwacht niet altijd tijdig een koerswijziging afdwong. "Daarom moet je preventief handelen", zegt De Hoop. "Met een verkeerstoren voor het hele gebied, zoals op Schiphol. De belangen zijn te groot om het niet te doen." De dienst Noordzee van Rijkswaterstaat wil niet reageren. Wel zegt een woordvoerder dat Nederland, Duitsland en Denemarken al langer onderzoeken hoe het veiliger kan op zee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden