Scheepsschatten bedreigd door zandwinning

OUDESCHILD (ANP) - Zandwinning in de westelijke Waddenzee is schadelijk voor de maritieme historie. Scheepsschatten dreigen daardoor te verdwijnen.

Dat stelt C. Eelman van Eelman Maritiem uit Oudeschild op het waddeneiland Texel. De oud-stuurman op de grote vaart, thans makelaar, maar ook nog eigenaar van een duik- en bergingsbedrijf, maakt zich grote zorgen over een mogelijke zandwinning in de westelijke Waddenzee. “Daar liggen zeker vijftig wrakken. Als ze daar zand gaan winnen ontstaan er door de stroming ontzandingen en daardoor zullen de restanten van ons maritiem erfgoed verdwijnen.”

Eelman weet waarover hij praat. Hij meldde zelf in gevolge de wettelijke meldingsplicht de 'vijftig wraklocaties' aan bij de overheid. Hij vond onder andere de resten van twee schepen van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie: de Rob, vergaan in 1640 en de Lelie die in 1654 naar de kelder ging.

De Lelie, voor een derde onder het zand, leverde al enige maritieme schatten op. Eelman dook tussen de restanten twee zogenaamde Jacobsstaven op. Een Jacobstaf, de voorloper van de octant of de wat bekendere sextant, gebruikten zeelieden in de tijd van de middeleeuwse zeilvaart voor de navigatie.

Over de historische waarde van die Jacobsstaven, die tot voor kort waren te zien in het Maritiem en Jutters Museum op Texel, weet Eelman nog te melden dat er op de hele wereld maar 97 zijn. De door hem opgedoken exemplaren zijn de nummers 96 en 97.

Eelmans heeft over de kwestie een bezwaarschrift ingediend bij Rijkswaterstaat in Noord-Holland. Hij mag dat daar binnenkort toelichten. “Ga geen zand winnen in het gebied of doe het anders op een plaats die niet verstorend werkt voor het gebied rond de historische Reede van Texel. Of doe de zandwinning alleen samen met een versnelde procedure van noodopgravingen van de scheepswrakken”, zo luidt zijn advies.

Bij Rijkswaterstaat zijn veel meer bezwaren ingediend tegen de voorlopige vergunning voor de Noord-Hollandse Vereniging van Producenten van Bodemspecie. Met name milieuorganisaties zijn ertegen gekant. De zandwinners lieten hun ogen vallen op de westelijke Waddenzee, omdat zandwinningsplannen in het voor hen aangewezen Amstelmeer ook al op bezwaren stuitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden