SCHAPENDRIJVEN OP EUROPEES TOPNIVEAU

Het is nog net zomer, maar de hei in Witterveld in Drenthe, vlakbij Assen, maakt al een herfstige indruk. De weinige bomen beginnen te verkleuren, de zon schijnt af en toe door donkere stapelwolken over het natuurgebied, dat wordt begraasd door koeien en honderden schapen. Maar wie er al oog heeft voor het tijdloze najaarslandsschap - nu even niet schapendrijver Ron Rogaar.

HANS DE PRETER

Die is daarvoor te geconcentreerd bezig met zijn border-collie Spot de circa 300 Drentse heideschapen bijeen te drijven. Dat vergt ongeveer anderhalf uur, waarbij Spot onvermoeibaar rennend, spiedend en snuffelend het leeuwendeel van de activiteiten voor z'n rekening neemt. Tijd voor mijmeringen in een omgeving die zich daar uitstekend voor leent, heeft Rogaar niet. De schapen moeten worden verzameld en daar moet je je hoofd bij houden, zeker wanneer je dat steeds efficiënter wilt doen. Ook schapendrijven op de Drentse hei kan tegenwoordig op topniveau worden beoefend.

Ron Rogaar (38) werd vorige week met Spot Europees kampioen schapendrijven. Dat was tijdens wedstrijden in het Deense Viborg, waar de crème de la crème van de continentale schapendrijverswereld op af was gekomen. Samen met Spot slaagde Rogaar er als enige van de 15 combinaties die de finale haalden in, om zonder fouten een kudde van tien schapen te splitsen in twee groepen.

“Het is fantastisch om met je hond schapen te drijven. Eén zijn met je hond, daar komt het op aan. Samen probeer je het beste te bereiken. Je moet je hond 100 procent begrijpen en omgekeerd moet de hond zijn baas ook blindelings aanvoelen. Als ik een keer mijn dag niet heb, voelt Spot dat onmiddellijk. En omgekeerd ook”, aldus Rogaar.

Maar een vriend zou Rogaar zijn hond níí willen noemen. “Daar moet je niet sentimenteel over doen. Het is en blijft gewoon een werkhond.”

In het dagelijks leven is Rogaar beheerder van de kinderboerderij in Assen. Een rustige baan, zou je denken, maar dat valt tegen. Er komen 80 000 bezoekers per jaar die goed moeten worden ontvangen, terwijl de have op de fraaie boerderij in de bossen intensieve verzorging behoeft. Hij werkt er sinds 1990 in dienst van de gemeente Assen.

Vóór die tijd werkte de import-Drenth Rogaar op een van de Haagse stadsboerderijen. In Den Haag ging hij naar de landbouwschool en volgde hij een opleiding tot kinderboerderij-beheerder. Toen er in Assen zo'n functie vrij kwam, solliciteerde hij en tot z'n geluk werd hij aangenomen.

“In Den Haag ben ik grootgebracht met dieren. Ik ging altijd al naar boeren in de omgeving, ook naar boeren met schapen. Daarom vond ik het prachtig dat de gemeente Assen een koppeltje schapen had die een natuurterrein moesten begrazen.”

Aanvankelijk zorgden circa 100 schapen voor de begrazing. Het duurde uren om die bijeen te drijven en daar waren vier à vijf mensen voor nodig. “Die schapen waren zo wild als wat. Ze schoten als herten over je heen.” Vandaar dat hij een border-collie aanschafte, een hondenras dat speciaal is gefokt om schapen bijeen te drijven.

En zo kwam Spot in zijn leven, een hond waarmee hij nu in anderhalf uur de schapen bijeen drijft.

“De man van wie ik de hond had gekocht leerde mij hoe je schapen drijft met een hond. Zó moeilijk is dat nu ook weer niet. De border-collie heeft daar een natuurlijke aanleg voor. Eigenlijk hoef je dagelijks maar een kwartiertje met je hond te trainen, dat valt hartstikke mee. De kunst is om als baas van die natuurlijke eigenschappen gebruik te maken.”

Het schapendrijven werd Rogaars grootste hobby. Ook de schaapskudde groeide uit, tot zo'n 300 Drentse heideschapen. “Het ouderwetse Drentse heideschaap is een sober ras. Het is een van de weinige schapenrassen die je op de schrale grond hier kunt houden.”

Met het groeien van de kudde nam Rogaar er enkele honden bij: na Spot kwamen Graig, Tess en Jim. “Het is een schitterende hobby. Je kunt in de natuur zijn, met honden werken en bovendien is het wedstrijdelement aanwezig.”

Rogaar werd namelijk lid van de Border Collie Club Nederland die voor haar leden jaarlijks wedstrijden organiseert. Een echte schaapherder voelt Rogaar zich overigens niet - die blijven de hele dag bij de kudde, en dat is zijn beroep niet. Schaapherders, of beter gezegd 'schepers', zijn er in Drenthe onder meer in Ballo, Heikerveld, Orvelte, Zwartemeer of Ruinen. “De meesten van die schepers doen niet mee aan wedstrijden. Daarvoor moet je een wedstrijdman zijn en dat ben ik toevallig wel. Wij proberen met onze hond het onderste uit de kan te halen. Voor een scheper is dat lang niet altijd nodig.”

“Ik ga alleen 's middags naar de schapen. De honden doen dan het werk en komen al snel met de schapen aanzetten. Het is heerlijk dit te doen naast een tamelijk drukke baan. Schapen zijn overigens helemaal niet dom. Ik vind ze vrij slim. Het zijn wel ritme-dieren, erg gehecht aan hun routine en binnen de kudde zie je duidelijk hoe enkele dieren zich als leiders manifesteren. Het is boeiend om daar naar te kijken.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden