Schakelt de ECB de geldpers uit, of nog niet?

Mario DraghiBeeld REUTERS

De Centrale Bank vergadert vandaag in Frankfurt. De financiële wereld kijkt gespannen toe.

En weer zijn alle ogen vandaag op Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank (ECB) gericht. Net als anderhalve week geleden, toen hij met zijn collega's bijeenkwam in het Amerikaanse gehucht Jackson Hole. Gaat de ECB het opkoopprogramma van schulden afbouwen en wanneer? Gaat dan de rente omhoog?

Draghi kan ook zwijgen en pas in oktober bij de volgende vergadering van bankpresidenten spreken. Omdat hij in juni in de Portugese plaats Sintra hintte op het beëindigen van het opkopen van obligaties, wacht de financiële wereld in spanning op verlossende woorden. Het beleid van de ECB kan stevig effect hebben op de financiële markten, variërend van beurzen, rentes en banken.

Inmiddels staat er zo'n 2 biljoen euro op de balans van de ECB, als gevolg van het opkopen van schulden door het laten draaien van de geldpers. Nog steeds wordt er elke maand voor 60 miljard bijgekocht, om zo banken de ruimte te geven goedkoop te lenen aan het bedrijfsleven, dat dan kan investeren en de economische groei kan aanjagen

Eurozone staat er goed voor

Eigenlijk is dat niet meer nodig, want de groei van de eurozone staat er al enige tijd prima voor. De euro steeg zelfs met circa 14 procent ten opzichte van de dollar. Maar toch, de inflatie zit met 1,5 procent niet op de gewenste 2 en de kerninflatie zonder de sterk fluctuerende prijzen van energie en voedsel ligt al geruime tijd op 1,2 procent. Te laag, maar misschien hoort dat bij dit economisch tij, want de economie groeit gestaag. De verklaring ligt bij de magere stijging van de lonen. Het officiële werkloosheidspercentage mag dan stevig dalen, vooral in Nederland en Duitsland, de verborgen werkloosheid van mensen met een klein baantje of mensen die zich niet langer laten registreren als werkloos is veel hoger. Dit voorkomt druk op de lonen en dus de inflatie.

De ECB moet dus wegen: stevige economische groei tegen een inflatie onder de doelstelling. Doorgaan met opkopen van staats- en bedrijfsschulden of stoppen?Als het opkoopprogramma wordt afgebouwd, dan kan ook, als het economisch goed blijft gaan, de rente omhoog. Ook moet er een moment komen om die 2 biljoen euro aan obligaties, die de ECB heeft opgekocht, weer in de markt te zetten.

Hoe? Ook de Amerikaanse Fed, die zijn opkoopprogramma van bijna 4 biljoen euro al in 2014 beëindigde, worstelt met deze vraag. Niemand weet precies wat er gaat gebeuren als de Fed en de ECB al die biljoenen aan leningen weer gaan aanbieden op de markt. Het is nog niet eerder vertoond. Geleidelijk, beetje bij beetje lijkt het devies. Maar als het te lang duurt, dan blijven de centrale banken met enorme bedragen aan schuldpapier op hun balansen zitten.

Zolang het economisch goed gaat is dat probleem niet zo voelbaar, maar bij een nieuwe recessie wel. Welke instrumenten hebben ECB en Fed dan om de economie weer te stimuleren? De rente is nu extreem laag in de eurozone en schommelt in de VS rond de 1 procent. Dus renteverlagingen bij een volgende recessie zijn nauwelijks een optie. Misschien komt dan opnieuw opkopen van schuldpapier weer in beeld, terwijl de centrale banken nog niet verlost zijn van biljoenen aan obligaties die de afgelopen jaren zijn opgekocht.

Het is een geen fijn scenario. Dus zijn alle ogen vandaag gericht op Draghi: wanneer schakelt hij de geldpers uit?

Lees ook:

Draghi in Jackson Hole: gaat de rente stijgen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden