Schakel de diëtisten eerder in.

Medici onderhouden geen innige relatie met voeding, sluimerde al enige tijd bij eetschrijver Karin Vaneker in het achterhoofd. Artsen willen er maar moeilijk aan dat voeding invloed heeft op je welbevinden, niet alleen preventief, maar ook als je al ziek bent. Maar toen zij ook letterlijk met ernstige ziekten te maken kreeg en ging experimenteren met medische voeding wist ze het zeker: de kloof tussen die twee is schier onoverbrugbaar.

Al van jongs af aan heeft de Twentse boerendochter Vaneker iets met eten. ,,Mijn Duitse moeder stond dagelijks uren achter haar fornuis en ik keek mee.'' Hoewel ze de kunstacademie deed ging Vaneker schrijven. ,,Ik had sterk het gevoel dat dat mijn ding was. Toen Annejet van der Zijl van HP/De Tijd mij in 1999 vroeg af en toe eens een verhaal te schrijven wist ik het zeker. Ik schrijf het liefst trendverhalen, achtergronden, geen recensies.'' Dat heeft ze ook gedaan voor Het Financieele Dagblad, voor ambassadebladen, voor het Nieuw Israelietisch Weekblad, altijd als freelancer. ,,Laatst werd er een opera opgevoerd, waarin sinaasappels een hoofdrol spelen. Ik ben toen in de geschiedenis van voeding en muziek gedoken. Nu ben ik bezig met de cultuurgeschiedenis van de aardappel. Dat soort dingen vind ik zo leuk.'' De kunstachtergrond speelt dus nauwelijks een rol, maar bracht haar wel aan de man. In 1989 ontmoette ze de kunsthandelaar David Braitman, met wie ze wat later ging samenwonen. ,,Een grote, forse man die de hele dag door liep te eten. Ik maakte altijd van alles voor hem klaar.'' In 2000 ging het Vaneker opvallen dat Braitman in toenemende mate aan stemmingswisselingen leed. ,,Ik dacht eerst dat dat kwam door zijn suikerziekte dat hij al enige tijd had. Ruim twee jaar later werd na vele onderzoeken de definitieve diagnose gesteld: alvleeskopklierkanker.

De oncoloog zei toen dat die stemmingswisselingen en rugpijn daarbij horen.'' Uiterlijk onaangedaan trekt ze vele papieren uit haar tas om maar zo precies mogelijk haar verhaal te doen. Haar stem verraadt toch af en toe de pijn van deze persoonlijke misère. ,,De boodschap was dat David nog drie tot zes maanden zou leven en dat ze hem zouden helpen met doodgaan.'' Vaneker nam voor zichzelf geen genoegen met deze boodschap waaruit slechts berusting sprak. Natuurlijk had ze door dat Davids leven spoedig zou eindigen, maar ze had geen zin om hem te zien wegkwijnen als een hologige zombie.

,,Hij woog normaal 98 kilo, maar was rond de diagnosestelling al dertig kilo afgevallen. Maar van artsen heb je dan niets te verwachten. Afvallen? Dat is iets voor de diëtist, hoor je dan. Ik ben als een gek gaan lezen. De smaak van kankerpatiënten verandert, de eetlust verandert. Ik wilde onderzoeken wat daaraan te doen was. Al bij de eerste behandeling in november 2002 was ik op zoek naar iets aanvullends. Iets uit wetenschappelijke hoek. Nee, ik heb nooit gedacht: geef hem maar alles wat hij wil in zijn laatste maanden. Ik had geen zin om te gokken. Wat hij had was zo levensbedreigend.'' Na vele boeken en duizenden internetpagina's had Vaneker op grond van al die publicaties een aantal producten verzameld die goed zijn voor kankerpatiënten en die ze daarom altijd in huis wilde hebben: noten, zalm, tomaten, margarine, zure room, pindakaas. ,,En natuurlijk EPA. Dat is een omega-3-vetzuur dat in visolie aanwezig is. Dat helpt het gewichtsverlies bij kanker te stabiliseren. Ik ontdekte toen ook het product ProSure van de Amerikaanse farmaceut Abbott. Dat is drinkvoeding met EPA, waarvan het effect in klinisch onderzoek was aangetoond. Het was net op de markt en toen ik er bij het ziekenhuis mee kwam, had de diëtiste het ook in haar hand. Maar de dokter was niet geïnteresseerd. Ik heb David toen naast zijn ziekenhuisvoer ook met ProSure behandeld.'' Er bleek echter een probleem. Een kankerpatiënt zou voor een goede werking van het drankje twee pakjes per dag tot zich moeten nemen. Vaneker: ,,Dat was te veel vanwege de smaak. Een pakje ging nog wel, maar twee kreeg ik er lastig in. Ik ben toen thuis gaan experimenteren en heb het drankje verwerkt in soep, in sauzen, in ijs. En het resultaat was ernaar. David heeft nog ruim een jaar geleefd '' tweemaal zo lang als de prognose '' en met een behoorlijke kwaliteit van leven. Tot tien dagen voor zijn dood in december 2003 zat hij nog achter het stuur van zijn auto. Toen hij niet meer kon eten stond hij er aan het eind van de rit op dat hij het via het infuus toegediend kreeg.'' Op grond van haar experimenten in eigen keuken en ervaringen met haar partner heeft Vaneker Abbott geschreven. ,,Die waren gelijk enthousiast en samen hebben we nu veertig recepten ontwikkeld voor kankerpatiënten: van milkshakes, vla, ijs en pap tot sladressings, kwarkdips en champignonragout.'' Intussen geeft Vaneker ook workshops aan diëtisten en andere voedingsdeskundigen. ,,Jaarlijks gaat het in Nederland om 70 000 nieuwe kankerpatiënten. Die vegeteren nu te lang. Ik zou willen dat diëtisten eerder worden ingeschakeld. Ze zouden al aan het bed moeten staan als de diagnose wordt gesteld.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden