'Schaf rol van koning bij formatie af'

Vlaamse nationalisten reageren als gestoken op kersttoespraak Albert II

GIJS MOES | BRUSSEL

Koning Albert II mag voortaan geen rol meer spelen in de Belgische formatie. Dat schrijft partijleider Bart De Wever van de Vlaams-nationalistische N-VA naar aanleiding van de kersttoespraak van de vorst, die volgens hem voor een 'verdelend koningschap' heeft gekozen.

Albert waarschuwde in zijn toespraak voor populisme en verwees daarbij naar de opkomst van het fascisme in de jaren dertig van de vorige eeuw. Verschillende N-VA-politici en commentatoren zagen daarin een verwijzing naar de populariteit van hun partij, die voor de Vlaamse zelfstandigheid is, maar wel via democratische weg.

De Wever, onlangs verkozen tot burgemeester van Antwerpen, wilde naar eigen zeggen eerst niet reageren. "Als iemand impliciet zegt dat je een fascist bent en je zegt dat je dat niet neemt, dan erken je het eigenlijk een beetje en dat wou ik niet doen", zei hij gisteren op de Vlaamse Radio 1.

Kritiek is er ook op de rol van premier Elio Di Rupo, die politiek verantwoordelijk is voor de uitlatingen van de koning. "De premier had bij nalezing van de tekst de koning op zijn democratische plichten ten aanzien van alle burgers moeten wijzen", schrijft De Wever in een opiniebijdrage in de Vlaamse krant de Standaard. "Dat Elio Di Rupo dat niet heeft gedaan en de politieke dekking voor deze toespraak gaf, is zonder meer schandalig."

De vicepremiers van Vlaamse partijen in de regering hebben de toespraak vooraf niet gelezen. Voorzitter Wouter Beke van de christen-democratische CD&V noemde de uitlatingen van de koning 'overtrokken' en 'niet zo wijs'.

In Franstalig België zijn de opvattingen van de koning daarentegen niet omstreden. Veel Franstaligen zien de N-VA als een bedreiging voor het land, die ze inhoudelijk nauwelijks onderscheiden van het extreem-rechtse Vlaams Belang. De koning is in Franstalig België geliefd als symbool van de eenheid van het land.

In Vlaanderen is de liefde voor het koningshuis veel geringer. Vlaams-nationalisten zien de vorst als vertegenwoordiger van een land waarin zij zich niet thuis voelen. Veel andere Vlamingen zien de koninklijke familie als elitaire Franstaligen, met wie zij geen band voelen.

De koning speelt in België dezelfde rol in de politiek als in Nederland tot de laatste formatie gebruikelijk was. Hij spreekt als eerste na de verkiezingen met alle politieke hoofdrolspelers en wijst formateurs, informateurs of verkenners aan.

De Wever ziet Nederland, waar de koningin niet langer het voortouw neemt, als lichtend voorbeeld. Het Belgische parlement moet volgens hem na de volgende verkiezingen, in 2014, het initiatief nemen. Dat kan zonder wijziging van de grondwet.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden