Schaf hulp af, en verbeter de wereld

Henk van Houtum en Willemijn Verkoren Nijmegen Centre for Border Research en Centrum voor Internationale Conflictanalyse en Management en Radboud Universiteit Nijmegen

Onder het kabinet-Rutte wordt voor het eerst sinds lange tijd de ontwikkelingshulp, jarenlang 0,8 procent van het bruto nationaal product (bnp), verlaagd naar de internationale norm van 0,7 procent. Er is geen minister voor ontwikkelingssamenwerking meer. Het nieuwe kabinet wil daarnaast militaire vredesmissies in ontwikkelingslanden uit het ontwikkelingsbudget betalen – volgens internationale afspraken is dat niet toegestaan. Het budget zal ook gebruikt gaan worden voor de terugkeer van asielzoekers. De norm wordt dus op papier gehaald, maar in de praktijk allerminst.

Deze plannen worden deels ingegeven door twijfel aan het nut van hulp. Op zich heeft Rutte daar een punt. Decennia van hulp laten immers nog steeds geen overtuigend resultaat zien. Dus inderdaad, dat geld moet beter besteed worden. Maar doe dat dan ook. Want met het verminderen van hulp is de mensonterende armoede de wereld nog niet uit. Tien procent van de mensen heeft nu 85 procent van de mondiale welvaart in handen. En terwijl onder rijken sterfte steeds vaker het gevolg is van te veel en te vet eten, sterft een derde van de mensen wereldwijd nog altijd juist uit armoede.

Wij doen daarom een voorstel. We reduceren de hulp tot 0,0 procent. Maar dan wel in ruil voor internationaal beleid dat is gericht op het werkelijk aanpakken van de mondiale onrechtvaardigheid. Dan liggen er veel mogelijkheden.

Allereerst zou de Nederlandse overheid al haar beleid moeten bezien door de bril van mondiale rechtvaardigheid. Dan zal blijken dat nationaal belang en internationale solidariteit soms met elkaar op gespannen voet staan. Dat zou bijvoorbeeld gevolgen kunnen hebben voor het protectionistische Europese landbouwbeleid dat de eigen boeren overdadig beschermt ten koste van boeren elders.

Een tweede aandachtspunt is migratie. Op dit punt draagt het regeerakkoord ook bepaald niet bij aan mondiale rechtvaardigheid. Nu hebben alleen sommige bewoners van de aarde het recht op vrijheid van beweging. Dat volop wordt geprofiteerd van vrij verkeer van goederen, diensten en kapitaal, maar tegelijkertijd de totstandkoming van een mondiale arbeidsmarkt wordt tegengehouden, is een onhoudbare anomalie. Iets van de economische potentie van een mondiale arbeidsmarkt wordt duidelijk als je bedenkt dat het totale bedrag dat migranten naar huis sturen, groter is dan alle ontwikkelingsgelden bij elkaar.

Ten slotte zou Nederland zich sterker kunnen inzetten voor het versterken en democratiseren van instellingen als de VN, de WTO en de Wereldbank. Hier zijn ontwikkelingslanden vaak ondervertegenwoordigd. Ook moeten we toe naar afspraken voor een mondiale inkomensafhankelijke belasting. Daarvan profiteert uiteindelijk iedereen.

Goedkoper dan 0,7 procent van het BNP is deze agenda voor mondiale rechtvaardigheid wellicht niet. Maar zeker effectiever. Het wordt tijd te kiezen voor een politiek die een mondiaal rechtvaardige toekomst serieus neemt. We weten, het buitenland is uit, Nederland is in. Maar als Rutte al eens 0,7 procent van deze agenda zou realiseren, zou dat een geweldige vooruitgang zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden