'Schaf de kortingen voor 65-plussers af'

Beeld anp

De kortingen voor 65-plussers moeten worden afgeschaft. De verlaagde toegangsprijzen voor theaters, musea, bioscopen, bibliotheken en het openbaar vervoer schieten hun doel voorbij, omdat rijkere ouderen er het meest van profiteren.

Topeconomen Barbara Baarsma en Henriëtte Prast pleiten er vandaag in Trouw voor om niet langer de leeftijd, maar het inkomen te gebruiken als maatstaf voor het geven van kortingen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat 65-plussers met hogere inkomens meer gebruikmaken van kortingen dan ouderen met een laag inkomen. Ook profiteren zij extra omdat zij gemiddeld ouder worden dan mensen uit lagere sociale klassen. "Elke subsidie die gebonden is aan 65-plus bevoordeelt dus de welgestelden onder ons - een omgekeerd Robin Hood-beleid", schrijven de hoogleraren.

De gedachte is doorgaans dat ouderen door de korting meer gebruikmaken van bibliotheken, culturele voorzieningen en het openbaar vervoer. Maar in de praktijk blijkt dat de 65-pluskorting voor bijvoorbeeld culturele instellingen uiteindelijk een verliespost is. De verwachting is dat er mensen met alleen AOW komen, in de praktijk zijn dat er echter te weinig om de lagere opbrengsten te compenseren. Ook voor korting op het openbaar vervoer ontbreken volgens de hoogleraren de argumenten. Als het erom gaat meer mensen naar museum, bibliotheek, bioscoop, theater en in het openbaar vervoer te krijgen, ligt het volgens hen meer voor de hand om de toegangsprijzen te verlagen of de korting afhankelijk te maken van het inkomen. Onder 65-plussers komen procentueel de minste lage inkomens voor.

Het pleidooi van Baarsma en Prast wordt in Den Haag niet breed ondersteund. GroenLinks ziet wél wat in de argumenten. "Het is niet zo dat ouderen per definitie zielig zijn. Bovendien hebben gemeenten vaak kortingspassen die wel inkomens- afhankelijk zijn, dus je kunt je afvragen of het niet dubbelop is", meent Linda Voortman.

Haar collega's van de SP en 50Plus wijzen op het sociale aspect. Volgens SP-Kamerlid Sadet Karabulut zijn de passen meer dan alleen een inkomensondersteuning. Ze maken het voor ouderen mogelijk om te reizen en naar musea te gaan, zodat ze niet in een isolement komen. Henk Krol vult aan dat voor mensen met alleen AOW die niet meer werken, eenzaamheid op de loer ligt. "Vanuit deze achtergrond is het geven van korting aan 65-plussers een mooi initiatief. Maar 50PLUS is er zeker niet tegen om de kortingen inkomensafhankelijk te maken. We vinden dan wel dat andere sociale voorzieningen dat ook moeten worden."

CDA, PvdA en D66 vinden het niet primair een zaak van de landelijke politiek. CDA-Kamerlid Pieter Heerma 'vindt het prima als cultuurinstellingen korting geven'. PvdA-Kamerlid Roos Vermeij vindt het mooi dat de passen er zijn. "Het zal vast wel iets opleveren als je ze afschaft of inkomensafhankelijk maakt, maar daarmee haal je je een enorme discussie op de hals. Het gaat ook vaak om lokaal beleid of beleid van instellingen zelf. Dat hoort daar."

Het Nibud is niet tegen dit soort kortingen. Marcel Warnaar, senior-onderzoeker van het Nibud: "We roepen juist iedereen op, niet alleen ouderen maar ook studenten, om ervan te profiteren. En er zijn ook ouderen met lage inkomens en schulden. Het raakt al gauw aan een politieke discussie voor welke groepen je kortingen afspreekt en voor welke niet. Natuurlijk zou het logischer zijn om naar inkomens te kijken. Maar dan maak je het wel veel ingewikkelder. Een identiteitskaart is dan niet voldoende. Er is één groot verschil tussen 65-plussers en 65-minners. De meeste 65-plussers kunnen weinig veranderen aan hun inkomenssituatie en velen hebben bovendien extra zorgkosten."

Verschillende kortingsregelingen
De kortingsregelingen kunnen per instelling en per gemeente verschillen. Zo is de Stadspas Rotterdam, die allerlei voordeeltjes biedt, voor iedereen beschikbaar, maar 65-plussers krijgen net als studenten korting op de normale prijs van 60 euro: voor 65-plus in Rotterdam en Vlaardingen is het 20 euro en voor minima 5 euro. De Amsterdamse Stadspas is voor alle 65-plussers gratis beschikbaar.

De algemene 65-pluspas voor onder meer musea is inmiddels verdwenen, maar via de stadspassen krijgen 65-plussers daar wel indirect wel kortingen van bijvoorbeeld 50 procent.

Over de tarieven in het openbaar vervoer bestaan landelijke afspraken, daar krijgen 65-plussers een standaardkorting van 34 procent, voor de NS zelfs meer. De NS waagt zich niet aan de discussie daarover: "Dit is niet aan de orde, op geen enkele manier."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden