Schadeclaimadvocaten versus bedrijfsleven

Het is niet toevallig dat de 56000 Amerikaanse schadeclaimadvocaten hun jaarvergadering houden op hetzelfde moment dat de Republikeinen in Philadelphia George Bush als hun koning voor het Witte Huis gaan zalven. Want maar weinig trial lawyers zullen een uitnodiging voor de partijconventie hebben gekregen.

Met de vakbonden behoren de georganiseerde schadeclaimadvocaten tot de grootste geldschieters van de Democratische partij en presidentskandidaat Al Gore, de tegenstander van Bush. Schadeclaimadvocaten verdedigen 'gewone mensen' tegen de macht van het bedrijfsleven.

Neem bijvoorbeeld de vijf advocaten die de afgelopen tijd de staat Texas -waar Bush gouverneur is- rechtskundig hebben bijgestaan in zaken tegen de tabaksindustrie. Meer dan zes miljoen gulden van hun beloning is regelrecht naar de Democraten gegaan. Want de advocaten herinneren zich nog goed hoe Bush als gouverneur probeerde een dam op te werpen tegen schadeclaims tegen het bedrijfsleven, de advocatenhonoraria wilde beperken en een plafond wilde instellen voor de vergoedingen die jury's mogen toekennen.

Aan de andere kant behartigt het bedrijfsleven zijn eigen belangen en spendeert ook dik aan de verkiezingscampagne. Zo wordt de gang van Bush naar het Witte Huis deels gefinancierd door de tabaksindustrie. Bush moet zich immers tegenover 'zijn' staat Texas verdedigen. Larry Makinson, van het Washingtonse Centrum voor zich Verantwoordende Politiek, stelt: ,,Dit is net de wapenrace tussen de Russen en de Amerikanen in 1956.''

,,Bush damt de rechten in van het individu tegenover het bedrijfsleven'', zegt Fred Baron, een advocaat uit Dallas. Hij is de nieuwe voorzitter van ATLA, de vereniging van trial lawyers.

De Amerikaan heeft een haat-liefde-verhouding met 'de advocaat'. Zolang hij er niet mee te maken heeft, is het een zakkenvuller en het maatje van criminelen. Toen Ronald Reagan in de jaren tachtig het ijs wilde breken in een ontmoeting met jurist-president François Mitterrand gebruikte hij een van de talloze 'advocatengrappen'. Advocaten behoren met politici en journalisten tot de meest geminachte beroepsgroepen. Totdat men de advocaat nodig heeft voor de eigen rechtszaak. Of in elk geval het eigen belang.

De roep om hervormingen in het juridische stelsel is sterker geworden sinds de mogelijkheid bestaat dat meerdere belanghebbenden hun krachten bundelen tegen een bedrijf. Zeker nu in de praktijk blijkt dat het een ware goudhandel kan zijn voor zowel cliënt als advocaat. Dat werd bijvoorbeeld duidelijk bij de uitkomst van het tabaksproces in Florida waar de jury aan 500000 rokers dik 300 miljard gulden aan schadevergoeding toekende als 'straf' voor nalatigheid.

President Bill Clinton -zelf advocaat, net zoals zijn echtgenote Hillary, meer dan de helft van de Senaat en een derde van het Huis van Afgevaardigden- heeft een hervormingsplan zeven jaar geleden al eens getroffen met zijn veto. Hervorming heeft dus alleen kans van slagen als in november er zowel een Republikeinse president komt als (opnieuw) een Congres met een meerderheid van dezelfde politieke kleur.

In het verleden hebben trial lawyers met succes astbestpatiënten en gedupeerden van lekkende borstimplantaten aan grote vergoedingen geholpen. Nu zijn het de rokers en de slachtoffers van medische fouten. En er verschijnt al een nieuwe groep aan de horizon: de slachtoffers van vuurwapens. Vorig jaar stelde een jury in Brooklyn vijftien wapenfabrikanten verantwoordelijk voor het verhandelen van wapens, waarmee later misdaden werden gepleegd. Steeds meer stadsbesturen gaan de strijd aan met de wapenindustrie. Na de wapens zijn waarschijnlijk verf, alcohol en gewelddadige video's aan de beurt.

Volgens John McCain, tegenstrever van Bush, zit de zaak heel simpel in elkaar. ,,De Republikeinen lopen aan de leiband van de verzekeringsmaatschappijen en de Democraten zitten met handen en voeten vast aan de advocaten. Neemt het publiek het hen kwalijk? Nee.'' Want datzelfde publiek wacht zijn kans af om ook eens die grote financiële slag te kunnen slaan. Het maakt niet uit tegen wie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden