Schaatsseizoen ‘18-‘19: vertrouwde namen, nieuwe tijden

Patrick Roest werd wereldkampioen allround. Een nieuwe naam aan de top, maar Sven Kramer (rechts, derde) is zeker nog niet afgeschreven. Beeld ANP

Het schaatsseizoen leverde snelle tijden op, maar niet veel nieuwe topschaatsers. De oude garde bleef. 

De schaatshal was leeg toen Kjeld Nuis zondagnacht Nederlandse tijd zijn wereldrecords mocht ophangen in Salt Lake City. Hij is nu op twee afstanden de snelste schaatser ter wereld. Nuis reed twee van de zes nieuwe wereldrecords van het weekend.

Het schaatsseizoen 2018-2019 werd zo met zes knallen afgesloten. Is er zo dit na-olympisch jaar een nieuwe standaard neergezet? Wat tijden betreft zeker. Schaatsers zijn bijzondere grenzen overgestoken: 1.50 bij de vrouwen op de 1500 meter, bij de mannen een rondje onder de 24 seconden.

En wie naar de Adelskalender kijkt, de ‘wereldranglijst aller tijden’ over vier afstanden, zou ook zeggen van wel. Met zijn persoonlijke record op de 1500 meter ging Patrick Roest de Amerikaan Shani Davis zondag na tien jaar voorbij.

Ervaring en tact

Roest (23) manifesteerde zich dit jaar tussen de grote namen, met een wereldtitel allround als hoogtepunt. Op elke afstand verbeterde hij zijn persoonlijke record. De kroonprins wordt langzaam koning, kan de conclusie zijn na zo’n succesvol jaar. Maar zelfs koningen kunnen worden verslagen. Op de EK Allround in Collalbo troefde een sterke Sven Kramer Roest af op ervaring en tact. Kramer, die een groot deel van het jaar rugklachten had, bewees dat de definitieve wisseling van de wacht niet is voltooid. Kramer gaat nog zeker een jaar door.

Naast Roest kwamen dit na-olympisch jaar amper nieuwe namen bovendrijven. Nuis bevestigde zijn status met twee wereldrecords, maar was niet goed genoeg op het belangrijkste toernooi van het jaar, de WK afstanden. Thomas Krol brak wel door, met een WK-titel op de 1500 meter. Allrounder Marcel Bosker bleef dit jaar hangen.

Martina Sáblíková is een van de toonaangevende schaatssters uit de oude garde bij de vrouwen. Sáblíková is nog altijd beter dan Esmee Visser, terwijl Ireen Wüst nog steeds sterker is dan Carlijn Achtereekte. De logische opvolger van Wüst heet Antoinette de Jong (23, Europees kampioen), maar zij kon op wereldniveau dit jaar niet mee met de één jaar oudere Miho Takagi uit Japan.

Wüst wist bijzonder te presteren, zeker gezien haar privésituatie: haar beste vriendin Paulien van Deutekom overleed vorig jaar. De gouden race tijdens de WK afstanden op de 1500 meter - op dat moment een uitschieter - was voor haar hét moment van het jaar, van haar carrière zelfs. Ook Wüst gaat nog een jaar door.

Uitschieter

Wat ook opviel: zeker bij de vrouwen normaliseerden de verhoudingen na de voor Nederland zeer succesvolle Olympische Spelen. Vier van de vijf afstanden winnen, zoals op de Spelen in Zuid-Korea, bleek een uitschieter, niet de trend.

Japan en Noorwegen pasten de lessen van de Nederlandse school met succes toe. Johan de Wit en Dennis van der Gun, coaches van de Japanners, lieten hun schaatsers veel fietsen. Bjarne Rykkje, de voormalig assistent van Jac Orie die nu coach van Noorwegen is, zei dat Sverre Lunde Pedersen de 5 kilometer op de WK afstanden ‘mede dankzij Orie’ won.

Volgend jaar worden de WK sprint én allround in hetzelfde weekend verreden. Een jaar later is er alleen nog een WK afstanden. De internationale schaatsunie ISU wil naar één toernooi per jaar, wellicht met jaren zonder allroundtoernooien. Allrounden staat bij de mannen al sinds 1893 op het programma, bij de vrouwen sinds 1936.

Bij de NOS dropte Kramer afgelopen week het plannetje om dan zelf maar een (commercieel) toernooi te organiseren, met de beste schaatsers ter wereld. Een revolte, bijna Ard Schenkiaans, die in de jaren zeventig een vergelijkbaar, maar mislukt plan bedacht. Patrick Roest hoopt alleen maar dat het allrounden blijft, vertelde hij.

Financiële (on)zekerheid

De financiële situatie van de profploegen is nu beter dan vorig jaar, toen Kramer nog waarschuwde dat 97 procent van de schaatser in de WW terecht zou komen. Er kwamen drie grote geldschieters bij voor de langere termijn: Reggeborgh, Infestos en EasyJet voegden zich bij Jumbo. Schaatsbond KNSB, met nieuw bestuur, presenteerde ook twee nieuwe sponsoren: Daikin en Rabobank.

Kai Verbij was het voorbeeld van hoe een zomer vol financiële onzekerheid uitwerkte. Zijn team, gecoacht door Gerard van Velde, zat een groot deel van 2018 zonder geldschieter. Verbij twijfelde, kwam pas aan het eind van het seizoen in vorm, met onder meer een wereldtitel op de 1000 meter.

Met de financiën op orde, verschoof de focus aan het begin van het jaar naar medicijngebruik. Maar zo snel als het nieuws over het nogal vrijelijk voorschrijven van het schildklierhormonen thyrax bekend werd onder schaatsvolgers, zo snel verdween het onderwerp in de loop van het seizoen weer. Wüst, die de medicatie nodig heeft, wilde er één keer een verklaring over afleggen, in september. Daarna had ze geen zin meer om erover te praten.

Dat schaatsers zich makkelijk van medicijnen voorzien, blijft een belangrijk onderwerp dat na meerdere artikelen in de Volkskrant wederom in de aandacht kwam. Bij de WK sprint in Heerenveen werd er twee weken een symposium over gehouden. Thyrax is een van de middelen die op de dopinglijst moeten komen, zei voorzitter Herman Ram van de Dopingautoriteit toen. Vrijdag maakte de Dopingautoriteit cijfers openbaar van dopingovertredingen in Nederland. Het waren er twaalf. Schaatsers zaten er niet bij.

Lees ook: 

‘Schuimpie’ Patrick Roest vindt alles mooi

Een portret van Patrick Roest vanaf de boerderij van zijn ouders. Roest brak dit jaar echt door, is een ‘grote jongen', maar wordt toch nog altijd ‘schuimpie’ genoemd. 

Antoinette de Jong is trots op zichzelf, en dat levert meteen een Europese titel op

Antoinette de Jong reed een bijna perfect EK Allround. Daarmee liet ze zien dat ze kan meedoen om de grote prijzen. Het gevolg van een nieuwe aanpak bij Jac Orie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden