schaatsen wk allround / ’Ze hebben nog niet laten zien wat hun werkelijke potentie is’

Met de wereldtitels voor Sven Kramer en Ireen Wüst triomfeerde op de WK allround in Heerenveen ook hun perfectionistische coach Gerard Kemkers. ,,Wij zijn nu goed maar het is ook moeilijk om bovenaan te blijven.”

Het schaamrood stond de gevestigde orde van het Nederlandse schaatsen op de kaken, twee jaar geleden in de schaatshal van Moskou. Het land dat gewend was te heersen op de grote vierkamp had op de WK een pak slaag gekregen bij de mannen en vrouwen. Waar in 2004 in Hamar de machtsgreep van een skeeleraar en een shorttracker uit Amerika nog werd afgedaan als een vreemd incident, werd een jaar later pijnlijk duidelijk hoezeer de verhoudingen waren veranderd.

Een groter contrast tussen de verslagenheid van destijds en de euforie gisteren in Thialf is nauwelijks denkbaar. Wereldtitels voor twee 20-jarige schaatsers uit Goirle en Oudeschoot, een daverend wereldrecord op een laaglandbaan en vier Nederlandse mannen bij de eerste zeven in het eindklassement was de oogst van de driedaagse. De architect van het succes werd door het publiek toegezongen. ’Gerard, Gerard’ galmde het door Thialf. Kemkers genoot. ,,Ik ben blij dat we de frustratie van drie jaar achter ons hebben gelaten. Moskou deed mijn sporthart heel erg pijn. We moesten weer gaan geloven dat we zelf de grenzen konden bepalen.”

Achteraf bracht Moskou ook de omslag. Twee junioren uit Jong Oranje, Wüst en Kramer, hadden daar als enigen hun hoofd boven water kunnen houden. Ze stapten daarna over naar het commerciële TVM. Kemkers kreeg de missing links in handen voor het verfijnen van zijn filosofie, waarin een collectieve aanpak centraal staat. Kemkers: ,,Ik had het geluk dat een talentvolle generatie in ons team werd gekoppeld aan een getalenteerde generatie die al jaren meedraaide. De jongeren brachten gretigheid en onbevangenheid, de ouderen ervaring. Een unieke mix.”

Kemkers heeft altijd vastgehouden aan zijn lijn. Hij liet zich niet verleiden tot alternatieve trainingsvormen als skeeleren en shorttrack. Kramer en Wüst konden zich in de trainingen optrekken aan gelouterde krachten als Verheijen, Groenewold en later Wennemars. Nadat het vizier vorig seizoen nog op de Olympische Spelen van Turijn was gericht, had deze winter het allrounden prioriteit. Het hele seizoen benadrukte Kemkers dat alleen de absolute wereldtop de maatstaf was.

Minutieus stippelde de ex-schaatser uit Eelde de routes uit. Hij durfde het aan zijn rijders fysiek tot het uiterste te prikkelen in trainingen. De les van 2005 was dat de basissnelheid drastisch omhoog moest. De sprong voorwaarts van Kramer en Wüst op de sprint ging niet ten koste van de lange afstanden. Al een jaar is Kramer daarop onverslaanbaar, met Verheijen consequent in zijn spoor. Dat Verheijen, 31 jaar, zijn grenzen blijft verleggen – en daardoor heel knap derde werd op de WK – is misschien wel de beste illustratie voor de succesvolle visie van Kemkers.

Niet aflatend is zijn gedrevenheid. Angst om te falen lijkt de basis van zijn perfectionisme. Hij is altijd de eerste om gejubel te nuanceren. Het kan zo snel omslaan. Die houding voert terug op de nadagen van zijn eigen loopbaan. Hij had een ’zwabbervoet’, een donkere periode die diepe littekens achterliet. De riante uitgangspositie op de WK zorgde gisteren voor een onrustige nacht. ,,Er sloop een beetje angst in.”

Dat Kramer zaterdag na zijn matige 1500 meter – het gevolg van concentratiegebrek – nogal chagrijnig was, past in de cultuur bij TVM. Net zo veelzeggend was de manier waarop Kemkers Wüst na haar magistrale drie kilometer zaterdag in de kraag greep toen ze jolig aan het dansen was voor de oranje massa. Kemkers: ,,Niks is gevaarlijker dan te denken dat je al klaar bent.”

Het voorkomen van indutten bij een voorsprong is een andere les uit het verleden. Kemkers wil dan ook niet spreken van een nieuw tijdperk. ,,Reken maar dat achter onze rug nu een paar mensen met een frustratie zitten. Die gaan nog harder trainen. Je ziet aan Hedrick hoe gigantisch je wordt afgestraft als je een foutje maakt. Wij zijn nu heel goed maar het is hard werken om bovenaan te blijven. Sven en Ireen kunnen nog groeien op allerlei gebieden. Ze hebben nog altijd niet laten zien wat hun werkelijk potentie is. Dat is een fijne gedachte.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden