Schaatsen / Respect voor Nederlanders is weg

Vier jaar na Salt Lake City staat het Nederlandse schaatsen voor een nieuw examen. Niet of maar hoeveel terrein er internationaal verloren is, is in Turijn de grote vraag.

Als het over concurrentie ging, richtten de Nederlandse schaatsers in het verleden de blik vooral naar elkaar. Na de historische score van elf medailles in Nagano in 1998 werd dat proces nog eens versterkt. De commerciële vlucht in de jaren daarna zorgde voor veel meer werkgelegenheid en betere faciliteiten maar in Salt Lake City werden in 2002 vooral de schaduwkanten van die ontwikkeling zichtbaar. De oogst van acht medailles kon niet verhelen dat de afvaardiging een eilandenrijk was met onderlinge spanningen. Bij de welkomstceremonie in het atletendorp kwam destijds geen enkele sporter opdagen, tot het dragen van de vlag bleek geen enkele rijder bereid.

Anno 2006 lijkt het besef doorgedrongen dat de Nederlandse schaatsers het zich niet meer kunnen permitteren om slechts elkaar het leven zuur te maken. Aanzienlijk meer buitenlandse concurrentie heeft de onderlinge verhoudingen goed gedaan. De massale opkomst bij de opening het Stadio Communale gisteravond gaf er blijk van dat het opsnuiven van de olympische sfeer bijna als een noodzakelijke bezigheid werd beschouwd.

Het Nederlandse schaatsen is in de verdediging gedrukt. Sinds 2004 is de bijna als vanzelfsprekend beschouwde heerschappij in het allroundschaatsen doorbroken door de Amerikaan Chad Hedrick, vorig jaar gevolgd door Shani Davis. De geest lijkt definitief uit de fles. Plotseling leek het respect voor de Nederlanders weg. Dankzij Peter Mueller bloeide Noorwegen weer op, het Russische schaatsen beleefde een revival, de Aziaten gingen de sprint domineren, ook de Canadese mannen vonden aansluiting en in het licht van de Spelen bleek ook Italië medaillekandidaten voort te kunnen brengen.

Ronduit pover waren de resultaten van de Nederlanders dit seizoen. Sven Kramer, Carl Verheijen en Simon Kuipers waren de enigen die een wereldbekerwedstrijd konden winnen. Op het Europees kampioenschap in Hamar stond geen enkele Oranjeklant op het podium. Dat was voor het laatst in 1980 gebeurd. Altijd weer kwam het op zichzelf plausibele argument op tafel dat alles in deze winter draait om de Olympische Spelen.

De internationalisering is een zegen voor de sport. De media-aandacht is de laatste jaren behoorlijk toegenomen. Schaatsen is geen folklore meer, het is een volwassen sport aan het worden. Ook door inspanningen vanuit het Nederlandse bedrijfsleven worden faciliteiten in ’ontwikkelingslanden’ beter. Een einde aan de groei in de breedte lijkt nog niet in zicht. Hedrick voorspelde dat door het succes van hem, Parra, Cheek, Rodriguez en de Italiaan Sanfratello nog veel meer skeeleraars zullen overstappen.

Waar de coup van de Texaan in 2004 nog als een incident van een rare snuiter werd gezien, is de Nederlandse schaatswereld nu wel van het structurele karakter van de verhevigde concurrentie overtuigd. Sommige schaatsers bleken een stap vooruit te kunnen zetten – Carl Verheijen is daar het beste voorbeeld van – anderen haakten af, met Jochem Uytdehaage als prominentste slachtoffer. Een nieuwe generatie, met de huidige medaillekandidaten Sven Kramer (19) en Ireen Wüst (19), bleek wel mee te kunnen in het gevecht. Dat de Nederlandse schaatscultuur dit soort talenten blijft voortbrengen mag ongeacht de eindscore in Turijn als een troost voor de toekomst zijn.

Vanaf vandaag tellen excuses niet meer. Het is erop of eronder. Dat Nederland op voorhand geen enkele garantie heeft op goud stemt tot bescheiden verwachtingen.

Op geen enkele afstand is de dominantie uit het (recente) verleden gehandhaafd. De Nederlanders staan anno 2006 gewoon in een flinke rij met andere kandidaten. Die onvoorspelbaarheid maakt het schaatstoernooi in de Oval Lingotto zeer interessant.

Voor olympisch nieuws van uur tot uur: Trouw.nl Turijn 2006.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden