Schaatscoaches proberen zonder vooroordelen met BCK te praten

AMSTERDAM - Sinds de schaatsbond weer een voorzitter heeft, rommelt het ouderwets in de KNSB. De korte tijd dat het Eerste kamerlid Rinze Zijlstra de scepter zwaaide, en de interimperiode van de Overijsselse gedeputeerde Dijkema waren bakens van rust in woelig ijswater.

JOHAN WOLDENDORP

De schappen in de winkel werden de laatste jaren keurig op tijd gevuld, in afwachting van een nieuwe sterke man. Medio december vorig jaar werd Charles Luyk op die post benoemd. De vut-ter met een management-achtergrond had er naar buitenuit weinig behoefte aan zich te profileren. Een interview in De Telegraaf was hem door de onbekendheid met het fenomeen (sport)journalistiek slecht bevallen; reden waarom hij in dat opzicht de boot nog even afhoudt. Eerst daden, dan praten, zogezegd.

De wittebroodsweken van Luyk zijn voorbij. Medio maart, tijdens de finale van de wereldbeker in Heerenveen, barstte de eerste bom, toen het bondsbestuur Jan Charisius naar voren schoof als voorzitter van de begeleidingscommissie kernploegen. Het samenstellen van de elitegroepen, in goed overleg met de trainers en coaches, is een van de belangrijkste taken van de BCK langebaan. Charisius werd 'voorgedragen' als opvolger van Ard Schenk, die de post van BCK-voorzitter het komende schaatsseizoen onverenigbaar vindt met zijn functie van chef de mission van de Nederlandse Olympische ploeg op de Winterspelen van Lillehammer, in 1994.

Drie van de vier overgebleven BCKleden sloegen prompt op tilt, de kernploegcoaches eveneens. Charisius had bepaald niet model gestaan voor hun profielschets. Daarin paste een dynamisch, open type als Schenk en niet een gezagsgetrouwe bobo, die bovendien als zetbaas van het KNSB-bestuur werd gezien (waarvan Charisius trouwens deel uitmaakt). De trainers vonden hem te behoudend en te ver van de sporters af staan. Luyk dreef, met verontachtzaming van de statuten, zijn zin door. "We moeten de statuten hanteren volgens de geest, en niet volgens de letter. Het gaat om de intentie," sprak de krachtdadige voorzitter in Heerenveen.

Afgelopen maandag bleek de 'geest' toch te zijn ingeruild voor de 'letter', toen na een adempauze van bijna anderhalve maand het rumoer rond de BCK weer de kop opstak. Het KNSB-bestuur bleek met mathematische precisie het rooster van aftreden te hebben bestudeerd. De driejarige zittingsperiode van Dick van Zanten was verstreken, terwijl Luyk cs zich meenden te herinneren dat Jan Augustinus en Harry Falke destijds voor een jaar waren benoemd. Door dat trio op straat te zetten, had de bond in een klap de grootste luizen uit de pels geschud. Simon Smit bleef als enige van de oude garde over. Met Charisius en het nieuwe BCK-lid Jan Kleine (oudvoorzitter van het gewest Gelderland en eindredacteur van het bondsorgaan) is de club weer 'compleet'. "De drie leden van de BCK langebaan zullen nog in gezamenlijk overleg een voorzitter benoemen. Met deze besluiten handelt het bondsbestuur conform de statuten," stond er in het persbericht dat op 26 april werd rondgefaxt. Twee dagen later volgde op haast jubelende toon een volgende persbericht: "De BCK-langebaan van de KNSB hebben (!) uit hun midden benoemd tot voorzitter de heer J. Kleine."

Daarmee had de 'oude' BCK een 'antwoord' gekregen op een brief die in november vorig jaar de deur was uitgegaan. In dat schrijven verzocht Ard Schenk het rooster van aftreden te wijzigen, waardoor Van Zanten in het schema de plaats van de vervroegd aftredende Schenk zou innemen en dus de periode tot 'Lillehammer' kon volmaken. Augustinus: "Met zijn vieren zouden we dan doorgaan tot en met de Winterspelen. Met het oog op de continuiteit leek ons dat logisch. We hebben nooit een brief terug gekregen, tot het bericht kwam dat Charisius als voorzitter zou worden toegevoegd aan de BCK. Met Jan als lid van de BCK konden we best leven. Ik vond het zelfs geen slechte gedachte om een directe lijn met het bestuur te hebben. Als voorzitter vonden we hem evenwel niet acceptabel."

Afgelopen maandagavond werden Augustinus, Van Zanten en Falke op het bondsbureau in Amersfoort ontboden. "Daar werd ons meegedeeld dat het bestuur geen gebruik meer zou maken van onze diensten," vertelt Augustinus. Voorzitter Wim Zeekant van het gewest Noord-Holland/Utrecht, drukte zich nog kernachtiger uit: "In 43 seconden kreeg Harry Falke zijn ontslag." De kernploegtrainers Krook, Gemser, De Vegt en Pfrommer verklaarden zich solidair met de 'paria's' - die zich overigens BCK blijven noemen tot de geschillencommissie van de bond uitspraak heeft gedaan in de controverse - en sloten zelfs collectief ontslag niet uit. Ook het feit dat Luyk van zijn 'intentie' was afgestapt en toeliet dat Charisius de voorzittershamer doorgaf aan Kleine, veranderde niets aan het standpunt van de 'alternatieve' BCK. Augustinus: "Ik heb die Kleine eerder deze week een rampenfonds genoemd, en daar blijf ik bij. Hij mag voorzitter van de BCK worden omdat hij tien jaar in het bondsbestuur heeft zitten pitten."

Voor het overige is Kleine in de ogen van Augustinus een onbeschreven blad. Maar het kan haast niet anders of Krook cs (als ze aanblijven) en het BCK-duo Charisius en Smit moeten elkaar de komende maanden wel in de haren vliegen. Augustinus: "Wat moet je met een man als Charisius, die tijdens de NK afstanden ten overstaan van junioren en sprinters roept dat de sprintkernploeg maar afgeschaft moet worden omdat ze er toch niets van kan?" En met Smit (ook lid van de 'oude' BCK) valt volgens Augustinus helemaal niet te werken. "Hij is eigenlijk het grootste struikelblok. Het dagelijks bestuur van de KNSB wilde Van Zanten weg hebben omdat er tussen hem en Smit een controverse was. Smit heeft altijd zijn mond gehouden. Daardoor kon hij zich handhaven."

Woensdagavond kwamen de kernploegtrainers en de 'alternatieve' BCK in Lelystad bijeen. De coaches wilden aanvankelijk ieder contact met de nieuwe begeleidingscommissie mijden. Op advies van Schenk, Augustinus en Falke (Van Zanten was niet aanwezig) vindt er hedenochtend toch een eerste overleg met de club van Kleine plaats. Ab Krook zegt het gesprek "zonder al te veel vooroordelen" in te willen gaan. De mannencoach wijst op het belang van een goed functionerende BCK. "De commissie moet adequaat met coaches kunnen werken. Als mensen elkaar niet blindelings vinden, ontstaan er probleempjes. De oude BCK heeft goed gefunctioneerd, omdat er altijd oplossingen werden gevonden."

In hun streven naar eerherstel kunnen Augustinus cs ook rekenen op de steun van het grootste KNSBgewest, Noord-Holland/Utrecht. "Als je nu al gaten gaat schieten in het schip dat volgend jaar naar Noorwegen vaart om er prestaties te leveren, ben je als bond wel heel zot bezig," stelt voorzitter Zeekant geergerd vast. In afwachting van de uitspraak van de geschillencommissie beslist het machtige gewest op zijn voorjaarsvergadering van 18 mei of het de KNSB tot het uitschrijven van een buitengewone ledenvergadering verplicht.

De drie leden van de nieuwe BCK waren gisteravond niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden