Schaars gekleed? Dan vraag je erom

Schaars gekleed naar een dancefeest wordt niet door iedereen gewaardeerd. (Rotterdam danceparade) Beeld ANP

Allochtone jongeren leggen, eerder dan autochtone jongeren, bij seksueel geweld de schuld bij het slachtoffer. Dat doen ze vooral als het slachtoffer zich volgens hen 'sletterig' kleedt of gedraagt.

Cultuur speelt dan ook een rol bij grensoverschrijdend seksueel gedrag, leert het onderzoek 'Andere culturen, andere grenzen?' van kenniscentrum Rutgers WPF. Onderzoekster Marianne Cense vergeleek de opvattingen van laagopgeleide allochtone jongeren (van Turkse, Marokkaanse, Antilliaanse en Surinaamse afkomst) met die van laagopgeleide autochtone jongeren.

"Veel allochtone jongeren krijgen van huis uit duidelijke leefregels mee rond seksualiteit. Vooral meisjes krijgen de opdracht hun familie niet te schande te maken. Jongens worden in veel families veel vrijer gelaten. Deze ongelijke behandeling van meisjes en jongens zie je dan ook terug in de opvattingen van jongeren zelf. Jongens en meisjes hanteren een dubbele moraal: meisjes moeten zich kuis gedragen en jongens moeten stoer zijn."

Islamitische jongeren denken vaak in termen van 'slechte' en 'goede' meisjes. Jongens leren dat zij hun zusjes moeten beschermen en dat ze zelf met een 'goed' meisje moeten trouwen. Cense: "Het kan voor hen heel verwarrend zijn dat er thuis zo anders naar seksualiteit gekeken wordt dan in de media en onder vrienden."

Autochtone jongeren krijgen volgens het onderzoek van huis uit andere opvattingen mee. Zij leren thuis dat ze mogen doen wat ze willen, als ze maar veilig vrijen en geen risico lopen op seksuele dwang. Deze jongeren hebben niet het gevoel dat ze hun ouders snel te schande maken en voelen zich veel minder loyaal jegens hun ouders dan allochtone jongeren.

Wel bestaat ook onder autochtone jongeren vaak een dubbele moraal. Onderzoekster Cense: "Meisjes mogen sexy zijn, maar moeten zich niet 'sletterig' gedragen, en jongens moeten lef tonen, maar ook respectvol met vrouwen omgaan". Geen makkelijke opdracht, voor beide partijen. "En omdat veel jongeren weinig expliciet zijn in wat ze bedoelen, of denken te begrijpen wat de ander bedoelt, zijn misverstanden het gevolg en is het niet zo raar dat gedrag soms echt over grenzen gaat."

In Amsterdam worden dagelijks twee (jonge) vrouwen aangerand of verkracht, stelde de gemeente in het Actieplan Seksueel Geweld 2013-2014. Vooral in de stadsdelen Zuidoost en Nieuw-West is seksueel geweld 'aan de orde van de dag', zo leert onderzoek. De meeste incidenten doen zich daar voor in de wijken Slotervaart en Bijlmermeer, en omdat daar het overgrote deel van de inwoners van allochtone afkomst is, rijst de vraag of dit probleem een allochtonenprobleem is.

De culturele verschillen die kenniscentrum Rutgers WPF vaststelt, nemen af bij meer scholing. Opleiding, seksuele vorming op school én thuis zijn dus cruciaal. "In Amsterdam Zuidoost zijn ze de afgelopen jaren hard aan de slag gegaan met scholen en met ouders. Het zou heel goed zijn om te leren van de opbrengsten en de tegenvallers van het seksuele-gezondheidsbeleid in dat stadsdeel."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden