Scepsis over wapenstilstand in oosten van Oekraïne

De deelnemers aan de vredesgesprekken over Oost-Oekraïne in Minsk: (vlnr), de Oekraïense oud-president Koetsjma, rebellenleider Zacharenko ui Donetsk, OVSE-gezant Tagliavini, De Russische ambassadeur in Oekraïne Zoerabov, en rebellenleider Plotnitski uit Loehansk.Beeld epa

In het oosten van Oekraïne is een staakt-het-vuren van kracht geworden. Daarover werd eerder op de dag overeenstemming bereikt tussen de Oekraïense regering en de pro-Russische rebellen in de Wit-Russische stad Minsk. Of het ook zal slagen blijft de vraag, en scepsis overheerst.

De Oekraïense president Petro Porosjenko gaf na het bereiken van het akkoord het leger meteen de opdracht het staakt-het-vuren in acht te nemen. "We moeten al het mogelijke en onmogelijke doen om het bloedvergieten te beëindigen", aldus Porosjenko, die zei dat het om een tijdelijk bestand gaat. Wanneer het afloopt is niet bekend.

Internationaal werd het staakt-het-vuren verwelkomd, maar is bestaat de nodige scepsis over de kans op succes ervan. De Amerikaanse president Obama zei eerst te moeten zien of de rebellen zich eraan zullen houden, en ook of Rusland het grondgebied van Oekraïne niet verder zal schenden.

Minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans zei dat de afspraken serieuzer lijken dan voorheen, maar dat er al eerder teleurstellingen zijn geweest. "We moeten voorzichtig zijn om in dit soort stappen veel vertrouwen te hebben zolang we niet daadwerkelijk de rust zien terugkeren op de grond", zei Timmermans na afloop van de Navo-top in Wales. Hij wees op geluiden dat separatisten het meer als een soort tussenstap zien.

Over de status van de door de pro-Russische separatisten veroverde gebieden is geen overeenstemming bereikt in Minsk. De separatisten zeiden vandaag dat zij niet zullen afzien van hun eis voor onafhankelijkheid. De strijd in het oosten van Oekraïne heeft de afgelopen maanden al aan meer dan 2500 mensen het leven gekost.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), die ook meepraatte in Minsk, gaat waarschijnlijk toezien op naleving van het staakt-het-vuren. Onderdeel daarvan zou ook een gevangenenruil zijn, en de afspraak dat er humanitaire hulp wordt toegelaten in het oorlogsgebied.

Kort na het ingaan van het bestand om vanmiddag vijf uur Nederlandse tijd waren nog enkele explosies te horen in de buurt van Donetsk, een van de rebellenbolwerken in Oost-Oekraïne. Maar daarna leek het rustig te blijven.

Rond de fel betwiste regio's Donetsk en Loehansk wordt al maanden strijd geleverd tussen de pro-Russische opstandelingen en het Oekraïense leger. Het leger leek tot een week of twee geleden aan de winnende hand, maar recent leken de rebellen plotselinge sterker te worden. Volgens Kiev hebben zij militairen en zwaar materieel uit Rusland gekregen.

Eerder op de dag werd nog fel gevochten bij de zuidoostelijke havenstad Marioepol, waar de rebellen vorige week een derde front openden vanuit Rusland. De rebellen meldden vandaag dat ze Marioepol waren binnengedrongen, maar het Oekraïense leger ontkende dat. "We hebben ze zelfs teruggedrongen", zei een woordvoerder. Marioepol ligt zo'n 110 kilometer onder Donetsk.

Human Rights Watch (HRW) stelde in een rapport dat de opstandelingen in het oosten van Oekraïne zich schuldig maken aan de inzet van dwangarbeiders, en dat zij zich daarmee schuldig maken aan oorlogsmisdaden. HRW verklaarde op basis van getuigen dat de kleinste overtredingen van burgers die wonen in rebellengebied al goed zijn voor dwangarbeid zoals het graven van loopgraven. Omdat het werk vaak bij de frontlinies moet worden gedaan lopen de burgers groot risico hun leven te verliezen, aldus HRW.

Minister van buitenlandse zaken Frans TimmermansBeeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden