Scènes uit een persoonlijk theaterstuk

Ze zeggen dat het leven een schouwtoneel is. Dat is waar. Ik ben de held in mijn eigen komedie alsook de antiheld in mijn tragedie. Die zou Grieks zijn als zij niet zo Caribisch was als mijn vaderland: Cuba.

Mijn gesternte is dat van de paradox. Een jaar of wat geleden, in Havana, moest de politie me hebben omdat ik schreef wat ik dacht. Nu, in mijn ballingsoord Madrid, zitten de journalisten achter me aan om te weten te komen wat ik denk. Toestanden uit een tropische Chaplin-film, toch?

Ik zal u enkele scènes beschrijven uit mijn persoonlijke theaterstuk. In maart 2003 arresteerde de Cubaanse staatsveiligheidsdienst 75 dissidenten. De wereldpers gaf de naam ’zwarte lente’ aan die arrestatiegolf, zo repressief, zo overjarig, een eigentijds stukje Middeleeuwen. Ik was een van degenen die ze oppakten. In een rechtszaak van een halve dag kreeg ik twintig jaar gevangenisstraf opgelegd.

Zeven jaar en vier maanden later, pats!, stopten dezelfde agenten me in een vliegtuig en na negen uur vliegen kwam ik met mijn gezin aan in Spanje. Nu, naar het beeld en de gelijkenis van Christoffel Columbus, maar dan later en in omgekeerde richting, maak ik me op om Europa te ontdekken, terwijl ik voortdurend aan mijn vaderland blijf denken. Twee verschillende gevoelens komen daarbij samen: heimwee en de hoop van de schipbreukeling die een glimp opvangt van het strand.

Zo heb ik geleefd, en leef ik, als acteur en auteur van en in mijn eigen script; met een voltallig toneelgezelschap van handige engelen en domme duiveltjes, die me het wonder hebben geleerd van de lach en de traan.

Ik heb dingen beleefd die me tot in het diepst van mijn ziel pijn deden. Nooit zal ik kunnen vergeten hoe ik in een cel zat met een man die gefusilleerd zou worden. Dat gebeurde in die duistere lente van 2003, in die creoolse en overjarige versie van de inquisitie. De veroordeelde, Lorenzo Enrique Copello, een zwarte dertiger met een enorme glimlach, had gepoogd met een paar vrienden een van de boten te kapen die passagiers vervoeren van de ene kant van de Baai van Havana naar de andere. Ze beschikten over een bedroevend klein arsenaal: een revolver en twee messen. Het plan bestond eruit de bemanning een beetje bang te maken en het schip koers te laten zetten naar Miami.

Maar hun piratendebuut liep meteen al mis; en hoewel ze bij hun amateuristische actie geen druppel bloed vergoten, zaten er maar weinig dagen tussen de arrestatie en de executie van Lorenzo. De laatste nacht, toen ze hem kwamen halen, vroeg hij me met zijn ogen wat er gebeurde. Ik antwoordde met een blik van afscheid en een klap op zijn schouder. Hij begreep het en ging dapper de dood tegemoet.

In het realistische theater van het leven, voeren we elke dag een nieuw stuk op dat je naasten, je toeschouwers, doet lachen, huilen of aan het denken zet. Maar als het stuk goed is, horen we het applaus van ons eigen hart. Dat alleen rechtvaardigt dat elke dag opnieuw het doek opgaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden