Scènes uit een echtscheiding

’Wat hebben wij gefaald’, de vrouw laat haar hoofd in haar handen vallen. De man tegenover haar blaast de sigarettenrook losjes de ruimte in. ’Oh, ja hoor, en komt nu de traan? Ja hoor, laat maar, Roos, dit verhaal ken ik al’, zucht hij schamperend. Gefaald, ja, en niet de rust om de zaak te keren. Ongeduld, woede, weerzin; het giert maar door in ’Tussenstand’.

Jann Ruyters

’De verschrikkelijke momenten’, zo noemde acteur Marcel Musters de reeks restaurantscènes tussen de man en de vrouw in ’Tussenstand’. Met toegeknepen keel zie je het aan: het ’huwelijk afschuwelijk’ in een snelkookpan.

De nieuwe film van Mijke de Jong werd dinsdagavond op het Nederlands Filmfestival alvast met vijf verdiende nominaties bekroond. Marcel Musters en Elsie de Brauw (beiden genomineerd voor een Gouden Kalf) spelen een gescheiden stel dat elkaar een paar keer in een restaurant ontmoet om te overleggen over hun puberzoon. De jongen woont bij de moeder maar ze heeft nauwelijks contact meer met hem. Ze maakt zich ongerust. De vader, haar ex, vindt dat ze de jongen los moet laten.

Ingmar Bergman schijnt herrezen in dit drama tussen man, vrouw en kind; maar dan wel een 21ste-eeuwse Bergman. In deze film zien we het huwelijk van de kinderen van Erland Josephson en Liv Ullman. Het gaat niet meer om haar emancipatie en zijn overspel; het gaat om de problemen van een stel van nu. Hij vindt haar dwingend, zij vindt hem slordig. Allebei hebben ze rust noch ruimte. Geen van beiden kan zijn/haar idee of verwachting over de ander ook maar even los laten. De in zichzelf gevangen generatie Nix die ooit in Mijke de Jongs ’Hartverscheurend’ de hartstocht vierde, verkeert in midlifecrisis.

We zitten er bovenop zoals deze man en vrouw ook bovenop elkaar zitten. De Jong filmt hun gezichten van heel dichtbij terwijl ze met elkaar, met een vriend, vriendin, een collega of moeder praten. Dat zijn al even haastige, associatieve gesprekken als ze met elkaar hebben. Om hen heen vangen we flarden van andere cafégesprekken op: over een proefschrift, verbouwing, kinderen.

Tussen die verpletterende ruis van het moderne leven heerst de diepe stilte van de puberzoon. De jongen zit op zijn kamer of breekt ergens in (zoals de jongeren in de Koreaanse film ’Bin Jip’). Zijn zelf verkozen isolement is radicaal, in het begin beangstigend, maar op den duur volkomen logisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden