Scandinavië moet vliegveld in Eelde redden

investeringsplan | Als 'toegangspoort voor het noorden' kan Groningen Airport Eelde een toekomst hebben.

Een grijze dag op Groningen Airport Eelde. De startbaan is onzichtbaar in de mist. Verdwijnt deze verlieslatende regioluchthaven straks ook letterlijk? Het kan. Afbouwen is één van de drie scenario's waaruit Groningse en Drentse politici dezer dagen kiezen. Ondanks miljoenen euro's aan overheidssteun, zoals voor een baanverlenging, blijft reizigersgroei uit. Toch is een ander scenario aan de winnende hand: 46 miljoen euro extra investeren in 'de toegangspoort voor het noorden'.

Luchthavendirecteur Marco van de Kreeke wijst vanuit zijn kantoor naar de nevelige landingsbaan. Zojuist verdween in de mist een toestel met een gevangenentransport naar Noorwegen. Noren zijn dankbare klanten sinds ze hun gevangenen in Drenthe vasthouden. Van Scandinavië moet Eelde het hebben. "Er zijn hier veel verbindingen met Scandinavië", zegt Van de Kreeke. "Zoals in het bedrijfsleven."

Eelde is sinds september aangesloten op Scandinavië met twee dagelijkse vluchten op Kopenhagen van de Estse maatschappij Nordica. Vliegveldflyers verkondigen trots: 'Hub, de wereld over!' Waarom helemaal via Schiphol reizen als je met één tussenstop vanaf Eelde naar Amerika vliegt met een SAS-vlucht en SAS-partner Nordica? Het perspectief kantelt: Groningen en Drenthe zijn geen achtertuin van Schiphol meer, maar de voortuin van Scandinavië.

De lichtkrant op Eelde kondigt vandaag alleen vluchten aan naar Londen en Kopenhagen. Beide jonge lijndiensten moeten stabiliteit leveren naast de grillige seizoensgebonden zonvakantievluchten waarop regiovliegvelden als Eelde zwaar leunen. In de zomer vervielen veel zonvluchten naar Turkije door de politieke situatie daar. Dat drukt de passagierscijfers, beaamt Van de Kreeke. 2016 is geen topjaar.

Vaste lijndiensten kunnen deze situatie veranderen, stelt Van de Kreeke. "Als we 10 procent van de Noord-Nederlandse reizigers trekken die dagelijks via Schiphol reizen, zitten onze vluchten vol." Zoiets zou mogelijk lukken wanneer Eelde een regionale aanvoerlijn wordt naar luchthavens met goede internationale aansluitingen. Zoals Kopenhagen. Van de Kreeke: "We praten ook met München met zijn goede Azië-verbindingen."

Het opzetten van deze aanvoer-lijndiensten met maatschappijen als Lufthansa en SAS en hun partners, betekent aanloopverliezen voor Eelde. Het toegangspoort-scenario becijfert 10 miljoen euro extra.

Maar Noord-Nederland kreeg een geschenk uit de hemel: Örebro in Midden-Zweden. Die stad worstelt met een Nordica-dienst op Kopenhagen. "Hun toestel stond uren stil in Kopenhagen", zegt Van de Kreeke. "Dure uren." De liefde tussen Noord-Nederland en Örebro (140.000 inwoners) bloeit op nu dit vliegtuig doorvliegt naar Groningen. Örebro bereidt met persberichten burgers voor op vakantievierende Drenten en Groningers. "Örebro draagt aan de lijndienst het grootste deel bij", zegt Van de Kreeke.

De dagelijkse Kopenhagen-vluchten zitten nog niet 'bommetje vol', vertelt hij. Eerder maakte onderzoeksbureau SEO, in opdracht van de Noordelijke Rekenkamer, gehakt van de vliegveldvisie met 'hubfeeder'-rol. Noord-Nederland zou te dunbevolkt zijn. Van de Kreeke en de luchthaveneigenaren, de provincies Drenthe en Groningen en de gemeenten Assen, Groningen en Tynaarlo, vinden dat te somber. Bovendien: ze willen het vliegveld houden.

Van de Kreeke denkt dat de oplossing met een opgeknipte organisatie goede overlevingskansen biedt. De infrastructuur blijft een overheidszaak, maar de exploitatie komt in andere handen.

Dit toekomstplan leidt tot felle politieke strijd. Blijft Noord-Nederland geld gooien in een bodemloze put, terwijl de Schiphol Groep vakantieluchthavens uit de grond stampt in Eindhoven en Lelystad? Of worden 1,7 miljoen noordelingen verleid vanuit de achtertuin te vliegen? Beide Provinciale Staten kozen voor het Toegangspoort-scenario. De gemeenten als aandeelhouders beslissen deze week.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden