Scalextric

Het ontegenzeglijk lelijkste kruispunt van Madrid heeft een betere naam: 'glorieta de Cuatro Caminos'. Het kruispunt bevindt zich ten noorden van het centrum, halverwege de Bravo Murillostraat - koningin Victoriaboulevard.

Volgens een boek dat ik erop nalas, was het er ooit vrij landelijk. Het was rond 1900 zelfs de favoriete vakantiebestemming van welgestelde Madrilenen. Cuatro Caminos had die faam van schone lucht en kostbare buitenhuizen met bijbehorende romances. Maar het ongeluk liet niet op zich wachten. De Victoriaboulevard ontspon zich gaandeweg tot een van de belangrijkste oostwest-verbindingen van de stad.

De buitenhuizen, de liefde en frisse lucht verdwenen, de auto's kwamen, de kantoren volgden; en in de loop der jaren liep alle verkeer op Cuatro Caminos hopeloos vast. Madrileense stedenplanners zagen een paar decennia geleden ook geen andere oplossing dan de weg te verdubbelen door er simpelweg een betonnen verdieping op te bouwen. Het werd een smerige bult, waar het blik op en af raast. De glorieta verwerd tot een grauwe Orwelliaanse toekomstvisie, die je beter kunt mijden als je het leven nog niet moe bent. Overigens komt die naam 'glorieta' alleen nog voor op de plattegronden van de hoofdstad. Madrilenen noemen het ding in de volksmond de 'scalextric', verwijzend naar het merk van de elektrische racebanen waarmee hele generaties Spaanse kindertjes opgroeiden.

De ellende van Cuatro Caminos moet koren op de molen van burgervader Alvarez del Manzano zijn geweest. De rechtse burgemeester van Madrid is van het type dat overal propere bouwwerken achterlaat - en het liefst in het prestigieuze centrum van zijn stad. In de eeuwwisselingsplannen die hij dit voorjaar presenteerde, kwam ook een handjevol tunnels en ondergrondse parkeerplaatsen voor, de specialiteit van Alvarez del Manzano. Ook aan het grauwe noorden van Madrid werd deze keer gedacht.

De tunnel onder Cuatro Caminos gaat 27 miljoen gulden kosten. Weg met de scalextric. De Madrilenen weten precies over welk wonder de burgemeester het heeft. Na jaren van ellende ging dit jaar de eerste auto door de tunnel onder het Orienteplein voor het koninklijk paleis. De aanblik was verbluffend. Aan het begin en het eind van de tunnel stonden de Madrilenen opgesteld.

Ze konden amper geloven dat dezelfde auto's die er aan het begin onderdoor gingen, er aan het eind weer uitkwamen. Het was een wonder. De rust bovengronds bleek zo oorverdovend, dat niemand meer sprak over de waanzinnige overschrijding van de bouwpot. En zo duikt Alvarez del Manzano overal glunderend op waar in zijn naam iets groots is verricht. Glunderend bij de tunnel onder het Orienteplein, glimmend bij de verbouwde opera, trots bij de volgende nieuwe metrolijn, de inspraakloze derde landingsbaan van het vliegveld, fier op de eerste Spaanse (Madrileense!) astronaut die met de Discovery omhoog mocht. (Aan boord bevindt zich behalve de Spanjaard ook de rode sterrenvlag van Madrid, kaas uit La Mancha en een chorizo, is ons bij het vertrek tot in den treure meegedeeld.).

De consequenties van een stadsbestuur dat alle vermeende schoonheidsfoutjes wegwerkt, zijn voorspelbaar: vieze auto's onder de grond, legitimatieplicht voor Afrikanen en junks onzichtbaar in de buitenwijken. Het nieuwste millenniumplan van de burgemeester werd deze week bekend: een verbod op straatmuziek, voortgebracht door meer dan twee personen. Ook het gebruik van geluidsversterkers wordt aan banden gelegd. De verordening is een ware primeur. Nergens in Spanje bestaat een dergelijke bepaling. Muzikanten uit Ecuador en Peru, veelal in het bezit van een verblijfsvergunning vol voetangels en klemmen, roerden zich inmiddels voorzichtig tegen het nieuwe beleid. “We maken muziek in de parken; mensen die het leuk vinden, blijven staan. We geloven niet dat we daar iemand kwaad mee doen”, reageerde een van de muzikanten.

Maar zelfs bij opsplitsing van de muziekgroepen blijft het gevaar loeren. De politie mag met de nieuwe wetgeving in de hand ieder optreden 'dat de rust van de wandelaars verstoort' onderbreken. Nu maar hopen dat de politie snel ingrijpt wanneer de drumband van de Guardia Civil weer eens door de stad wil marcheren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden