Saudi-Arabië en Israël worden steeds dikkere vrienden

Kroonprins Mohammed bin Salman tijdens een ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump. Beeld REUTERS

Saudi-Arabië is goede vrienden met de VS. Ook de betrekkingen met Israël worden almaar beter. Het is de invloed van ‘MBS’.

MBS, dat is de Saudische kroonprins Mohammed bin-Salman. In een interview met het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic zei hij deze week dat zowel Palestijnen als Israëliërs recht hebben op een eigen land. Hoewel Saudi-Arabië al eerder impliciet het bestaansrecht van Israël erkende en er ook in het geheim contact was tussen de landen, gaat MBS verder. Hij stelt namelijk geen expliciete voorwaarden aan toenadering met Israël en maakt daar bovendien geen geheim van.

Vlucht AI 139 (Air India) van 23 maart van Delhi naar Tel Aviv staat in Israëls geheugen gegrift als een grote omslag in de relatie met Saudi-Arabië. Het was de eerste vlucht in zeventig jaar waarin een passagierstoestel over Saudisch grondgebied mocht vliegen met Israël als bestemming. MBS’ invloed deed zich hier gelden, want het is bekend dat hij al langere tijd betere betrekkingen voorstaat met Israël.

Zijn houding tegenover Israël valt bijzonder goed in Amerika, waar hij momenteel op bezoek is. In het interview zei hij geen problemen te hebben met Israëls bestaan, behalve dat hij zich zorgen maakt over ‘het lot van de heilige moskee in Jeruzalem (Al-Aqsa Moskee, red.) en over de rechten van de Palestijnen’. De volgorde is veelzeggend: voor het streng-islamitische Saudi-Arabië vormt de Palestijnse zaak al langere tijd geen prioriteit.

Gemeenschappelijke vijand

De gemeenschappelijke vijand Iran brengt Israël en Saudi-Arabië bij elkaar, ten koste van de Palestijnen. De kroonprins noemde de Iraanse hoogste leider Ali Khamenei in het interview erger dan Hitler, want de laatste probeerde slechts Europa te veroveren. “Maar de hoogste leider probeert de wereld te veroveren. Hij gelooft dat hij de wereld bezit. Het zijn allebei kwaadaardige mensen.” Ook de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vergelijkt Iran vaak met nazi-Duitsland en Khamenei met Hitler.

Toch is de groeiende vriendschap tussen Israël en Saudi-Arabië opvallend, want het laatste land kent een lange traditie van antisemitisme, zeker ook binnen de staatsgeleide geestelijkheid. Zo waarschuwde theologieprofessor Abd al-Aziz Fawzan, die is verbonden aan de islamitische staatsuniversiteit in Riyad, in februari nog voor ‘de verachtelijke en walgelijke kenmerken van Joden’. In Saudische staatsmedia, bij toespraken in de Grote Moskee van Mekka en zelfs in schoolboeken worden vaak antisemitische uitspraken gedaan, of wordt opgeroepen tot geweld tegen Joden.

Jeruzalem

Terwijl Israël mede hierdoor uit zijn regionale isolement komt, staan de Palestijnen er steeds meer alleen voor. De Amerikaanse president Trump, met wie de Saudische kroonprins het goed kan vinden, erkende vorig jaar Jeruzalem als Israëls hoofdstad en besloot ook de hulp aan de Palestijnen op te schorten. The New York Times kreeg documenten en tapes in handen waaruit bleek dat landen als Egypte en Saudi-Arabië instemden met het Amerikaanse besluit over Jeruzalem.

De Saudische kroonprins ging nog verder: hij zette in november de Palestijnse president Abbas onder druk om zijn claim op Oost-Jeruzalem op te geven, net als zijn verzet tegen de Joodse nederzettingen en het recht op terugkeer van Palestijnse vluchtelingen. In ruil zouden de Palestijnen een stuk Egypte cadeau krijgen, namelijk een deel van de door jihadisten geplaagde Sinaï-woestijn. Dat plan ging niet door: vooral niet omdat Egypte niet was ingelicht.

Lees ook: Saudi-Arabië, een gematigd land?

Naast autorijden mogen vrouwen nu ook voetbalwedstrijden bijwonen in het koninkrijk.  Wordt Saudi-Arabië  onder invloed van Mohammed bin Salman werkelijk liberaler en gematigd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden