Satellietnavigatie Galileo dreigt te stranden op aardse traagheid

Het Europese navigatiesysteem Galileo dreigt in’ t honderd te lopen. Brussel luidt de noodklok om bedrijfsleven en regeringen op te porren.

In vijftien maanden tijd zijn de bedrijven die het ambitieuze satellietproject moeten opzetten, er nog niet in geslaagd een overkoepelende onderneming te stichten en een algemene baas aan te stellen. Europees commissaris Jacques Barrot luidt daarom de noodklok, zoals zijn woordvoerder gisteren zei. „We moeten nu dringend actie ondernemen”, zei hij.

Met Galileo wil de EU het Amerikaanse global positioning system (gps) overtroeven. Met dat Amerikaanse systeem van minimaal 24 satellieten in de ruimte, kun je je positie op aarde vrij nauwkeurig bepalen. Het is onmisbaar geworden voor transport te land, ter zee en in de lucht. Het exacte tijdssignaal van de satellieten in de ruimte is belangrijk voor bijvoorbeeld de wetenschap.

In tegenstelling tot het Amerikaanse gps, dat is ontwikkeld door de Amerikaanse luchtmacht die ook de kosten betaalt, wil de EU dat Galileo in handen van burgers komt. Bedrijven zouden twee derde van de kosten (3,6 miljard euro) moeten betalen, de EU en de EU-lidstaten de rest.

Het had een voorbeeld moeten worden van publiek-private samenwerking in technologie op Europese schaal. Er hangt al een proefsatelliet boven de aarde (de eerste van een stuk of dertig), maar op de grond dreigt het mis te lopen. De woordvoerder van Eurocommissaris Barrot wilde geen schuldigen aanwijzen. Eerder deze maand zei Barrot zelf dat hij vreest dat Galileo lijdt aan een ’Airbus-syndroom’. Vliegtuigbouwer Airbus wordt ernstig gehinderd door politieke bemoeienis met de bedrijfsvoering door de deelnemende regeringen.

Ook de 27 bedrijven die Galileo zouden opzetten, blijken minder doortastend dan gehoopt. Overschrijding van de kosten en onzekerheid of de latere verdiensten wel zo groot zullen zijn als voorgespiegeld, remmen het project af.

Het Amerikaanse gps is gratis voor alle gebruikers. Galileo zou ook gratis moeten zijn voor de burger, maar bedrijven die speciale toepassingen wensen, zouden daarvoor moeten betalen. Het is de vraag of ze daartoe bereid zijn, nu ook gps steeds beter wordt. Met extra grondstations geeft het satellietsignaal in de VS al zulke exacte informatie dat vliegtuigen daarmee pal voor de landingsbaan uitkomen. Met nog meer verfijningen zouden boeren er automatisch mee kunnen ploegen.

Galileo krijgt mogelijk ook concurrentie van China. Dat land werkt aan een systeem met de naam Beidou (Kompas). Dat zou volgend jaar al in China zelf te gebruiken zijn, waarna het uitgebouwd wordt voor de rest van de wereld.

Galileo zou in 2010 op de markt moeten zijn. Dat doel komt nu in gevaar, zei Barrots woordvoerder. „Maar we zijn nog niet te laat om vertraging te voorkomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden