Sarkozy móest president worden

(Novum/AP) - Nicolas Sarkozy wilde geen president worden, hij móest president worden, heeft hij tegen zijn biografe Catherine Nay gezegd. Door zijn vasthoudendheid, enorme ambitie en opportunisme heeft hij het nu tot het Elysée geschopt. En zoals hij zelf tot het presidentschap is opgeklommen, is zoals hij Frankrijk het liefste ziet: een land van mogelijkheden voor mensen - zelfs voor immigrantenkinderen - die hard werken en zich aan de regels houden.

Op weg om zijn ambitie te verwezenlijken heeft Sarkozy (52) velen tegen zich in het harnas gejaagd. Hij wekte woede in de arme buitenwijken van grote steden door de relschoppers daar als uitschot te betitelen. De banlieues werden in het najaar van 2005 drie weken lang geteisterd door onlusten en voor veel bewoners werd hij Vijand nummer 1. Maar Sarkozy weigerde zijn excuses aan te bieden. "Ik heb zeker de intentie om een boef een boef te nemen en uitschot uitschot", zei hij vorige maand.

Ook met zijn voorganger, Jacques Chirac, boterde het niet. Hij was Chiracs minister van binnenlandse zaken, maar ofschoon allebei politiek conservatief, waren zij eerder elkaars rivalen dan medestanders. Chirac had zeker een andere opvolger in gedachten, maar met al zijn ervaring en politieke geslepenheid wist hij de opkomst van Sarkozy niet te verhinderen.

Critici noemen Sarkozy een gevaarlijke neo-conservatief. Hij is vol lof voor Amerika, zweert hard en krachtig op te treden tegen misdaad en terrorisme, en ziet de samenleving vaak in termen van zwart en wit, goed en fout. Voor velen waren de presidentsverkiezingen een referendum over Sarkozy: menig kiezer stemde op zijn tegenstreefster Ségolène Royal in de hoop hem buiten de deur te houden.

Als president zal Sarkozy vooral verantwoordelijk zijn voor defensie en het buitenlands beleid. Maar ook buiten zijn officiële taken heeft het staatshoofd aanzienlijke invloed en het voornaamste doel van Sarkozy zal zijn een economische renaissance teweeg te brengen, waardoor Frankrijk weer in zichzelf gaat geloven.

Op het wereldtoneel kan Sarkozy's directheid de verfijnde diplomatie waar Frankrijk om beroemd staat parten gaan spelen. Sarkozy is een fervent aanhanger van Israël en zijn veiligheid, maar is ook voor een Palestijnse staat. Zijn eerste overzeese reisdoel is Afrika, lang een deel van de Franse invloedssfeer en de oorsprong van een toenemend aantal illegale immigranten in Europa.

Veel politieke ideeën heeft Sarkozy geplukt in Amerika, zoals zijn 'zero tolerance' beleid. Hij is ook voor positieve discriminatie om zwarten en Arabieren weg te halen uit de rand van de samenleving.

Hoewel hij door sommigen wordt weggezet als een gevaarlijke voorstander van vrije marktwerking, heeft hij als minister van financiën onder Chirac vaak ingegrepen om Franse bedrijven te redden. In zijn verkiezingscampagne haalde hij uit naar de Europese Centrale Bank en de graaicultuur van 'losgeslagen bazen' in een tijd van massaontslagen. Verder is hij een fel tegenstander van de 35-urige werkweek die de socialisten in de jaren '90 hebben ingevoerd. Met belastingvoordelen voor overwerk wil hij die omzeilen.

Sarkozy groeide op in Parijs en had volgens eigen zeggen geen gelukkige jeugd in een gebroken gezin. Hij studeerde aan het prestigieuze Instituut voor Politieke Wetenschap, maar hij ging niet naar de Ecole Nationale d'Administration, de school van de politieke en bestuurlijke elite in Frankrijk.

Zijn ambitie kende weinig grenzen. In 1983 - hij was 28 - schoof hij zijn politieke mentor aan de kant om burgemeester te worden van Neuilly-sur-Seine, de rijkste gemeente van het land. Vijf jaar later werd hij gekozen in het parlement en weer later werd hij begrotingsminister en woordvoerder van de regering onder premier Edouard Balladur. Hij had ook tegenslag: de grootste kwam toen hij voor de presidentsverkiezing van 1995 niet Chirac, maar Balladur steunde. Chirac won en Sarkozy werd de politieke wildernis ingestuurd.

Zijn opening kwam toen de conservatieven in 2002 de meerderheid heroverden in het parlement en Chirac hem tot minister van binnenlandse zaken benoemde. Zijn harde aanpak van de misdaad maakte hem populair.

Sarkozy drinkt geen alcohol, maar heeft een zwak voor chocola en sinaasappelsap. Hij jogt, verzamelt postzegels en heeft geregeld migraine. Zijn grootste tekortkoming, zei hij onlangs, is dat hij altijd haast heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden