'Sarko' verslikt zich in onduidelijk referendum over autonomie Corsica

Frankrijks populairste politicus, minister van binnenlandse zaken Nicolas Sarkozy, leed zondag op Corsica zijn eerste nederlaag. De Corsicanen zeiden nee tegen zijn voorstel voor een eenvoudiger eilandbestuur.

Paul-Kleis Jager

AMSTERDAM - Sarkozy heeft zijn eerste nederlaag binnen. Autonomie, tja. Veel Corsicanen hadden zich liever een keer uitgesproken over de vraag of ze bij Frankrijk moeten blijven of zelfstandig verder moeten. Dat zou voor eens en voor altijd duidelijk hebben gemaakt dat alleen een minderheid van braillards (herriemakers) droomt van een onafhankelijk Corsica.

De inzet van het referendum was meer van technisch-bestuurlijke aard. Kon de bevolking instemmen met de komst van 'één enkele structuur' in plaats van de huidige twee departementen en een regionaal parlement? Met een collectivité unique zou het eiland slagvaardiger, moderner worden bestuurd, zo prees minister Sarkozy de maatregel met niet aflatende ijver aan. Sarkozy bezocht Corsica negen keer sinds zijn aantreden in mei vorig jaar. Voor de camera's sprak hij steeds weer zijn waardering uit voor de Corsicanen en stak hij met een Corsicaans accent de loftrompet over hun beroemde geitenkaas.

Corsica zou dankzij de ingreep ook weer ietsje autonomer worden om zich aldus beter te ontplooien, zo suggereerde Sarkozy. Maar na meer dan 25 jaar gesleutel aan de institutionele positie van het île de beauté valt er nauwelijks nog een bevoegdheid over te dragen. De operatie was volgens tegenstanders slechts een zoveelste poging nationalisten te paaien in de hoop een eind te maken aan het geweld dat sinds 1975 aan 150 mensen het leven heeft gekost.

Het bewijs voor die stelling, die werd verdedigd door vertegenwoordigers van links en rechts, is bijzonder stevig: het plan voorziet in een lage kiesdrempel voor het nieuwe regioparlement waardoor de separatisten voortaan veel sterker zouden zijn vertegenwoordigd. Het nationalistische Corsica Nazione verwelkomde het voorstel dan ook als een 'goede eerste stap'. Dat bracht de zwijgende meerderheid op het eiland, die zich gegijzeld voelt door de gewelddadige aanhang van Corsica Nazione en andere groepjes, in verwarring. Sarkozy kon niet goed uitleggen dat je tegelijk vóór zijn plan, en tégen separatisten kunt zijn.

Maar ook separatistische kiezers liepen in de laatste dagen voor het referendum over naar het 'nee'-kamp. Daarmee protesteerden zij tegen de arrestatie vorige week van 'verzetsstrijder' Yvan Colonna, de hoofdverdachte van de moord in 1998 op prefect Claude Erignac. Colonna (43), de meest gezochte man van Frankrijk, kon zich met de hulp van een groot netwerk sympathisanten jarenlang verstoppen in een herdershut in de bergen van Zuid-Corsica. Ook voor sommige Corsicanen die niets moeten hebben van Collona en diens aanhang was de arrestatie overigens reden alsnog 'nee' te stemmen. Zij konden zich niet voorstellen dat Colonna toevallig twee dagen voor het referendum werd gevonden en wantrouwen het 'gemanipuleer' van Parijs.

De vraag is hoe groot de schade van de Corsicaanse tegenvaller voor Sarkozy en zijn regering is. De separatisten zijn in ieder geval allerminst gepacificeerd. Jean-Guy Talamoni, leider van Corsica Nazione, gaf Sarkozy de schuld van de nederlaag. Gisterenochtend werden alweer vier vakantievilla's van 'continentalen' opgeblazen, een van de beproefde methoden waarmee het 'verzet' zich tegen de 'Franse kolonisator' keert. Op muren werd Colonna geprezen. Waarschijnlijk zit de FLNC hier achter, de illegale tak van de nationalisten, die verantwoordelijk is voor een lange serie recente aanslagen.

Maar volgens de regeringsgezinde krant Le Figaro valt de klap voor Sarkozy, die naam maakte als kordate criminaliteitsbestrijder en crisisbezweerder, door de succesvol afgesloten jacht op Colonna wel mee. Het verschil (49,02 procent stemde ja, 50,98 nee) was minimaal en uiteindelijk is de wetenschap dat misdadigers ook op Corsica niet vrijuit gaan van veel groter belang dan dit referendum, aldus het commentaar. Sarkozy zelf heeft aangekondigd dat 'de garantie van rust en veiligheid op het eiland' nu zijn prioriteit is voor de komende maanden. ,,De dagen van straffeloosheid zijn voorbij.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden