Saoedische taboekunst scoort in New York

Saoedische burgers moeten hun mond houden, klem als ze zitten tussen een bekrompen religieuze politie en een koningshuis dat ruimer denkt maar erg autoritair is. Schrijvers laten hun boeken vaak noodgedwongen drukken in het liberale Libanon, maar beeldende kunstenaars genieten meer vrijheid.

Het persbureau AP beschreef onlangs hoe zij de 'rode lijnen' van hun samenleving proberen op te rekken. Drie grote taboes zijn 'koningshuis, godsdienst en vrouwenonderdrukking'. Het wettige gezag zou ze het liefst bedekken met een deken van stilzwijgen. Maar een beetje ruimte moet er zijn en conceptuele kunstenaars mogen daarom spelen met taboes.

Soms levert dat een goede boterham op. Bij veilinghuis Christie's in New York deed een kunstwerk van Abdulnasser Gharem 840.000 dollar. De koper was een Iraniër, het kunstwerk ('De Boodschap/De Boodschapper') is gericht tegen verstikkende vormen van islam, zoals die in Saoedi-Arabië en ook Iran overheersend zijn. Een moskee-koepel leunt op een minaret. Mocht die omvallen, dan kwakt de koepel op de grond en zitten de gelovigen gevangen. De moskee als een val dus.

Schilder Ahmed Mater kreeg een schok toen hij in 2010 Mekka bezocht. De heilige stad was één grote bouwput, een eeuwenoud stadsbeeld week voor reusachtige constructies, nodig vanwege de toename van het aantal pelgrims. Mater laat zijn fantasie rondcirkelen rondom het thema hadj.

Manal Al-Dowayan maakte een sculptuur van duiven. Op de lijven staat de tekst van een officiële toestemming om te mogen reizen. Een Saoedische vrouw heeft die nodig: van haar man, vader of broer. Het kunstwerk was te zien in Doebai, maar de catalogus had de teksten verwijderd. Het derde taboe, het koningshuis, blijft buiten schot. De kunstenaars kunnen hun werk doen dankzij dat koningshuis, dat de geestelijkheid graag een hak zet, maar zelf spot en hoon moeilijk verdraagt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden