Sancties richten zich nu tegen de kring rond Poetin

VS zijn vooral uit op de financiële ontwrichting van machtige concerns van oligarchen, minder op destabilisatie van de Russische economie

De Poetin-getrouwe oligarchen en hun bedrijven moeten het ontgelden op de nieuwe lijst van sancties die de VS tegen Rusland instellen vanwege de annexatie van de Krim en het destabiliseren van Oost-Oekraïne. Voor de Russische economie vallen de nieuwe sancties wel mee.

De strafmaatregelen van de Europese Unie zijn met name gericht tegen politici en leiders van de pro-Russische opstand en hebben vooral een politiek symbolisch effect.

De meest in het oog springende figuur op de Amerikaanse lijst is Igor Setsjin, baas van de grootste Russische oliemaatschappij Rosneft. Hij is een van de trouwste vrienden van Poetin, komt uit de gelederen van de geheime dienst en is een van de machtigste mannen in Rusland. Alle bezittingen en tegoeden van Setsjin in het Westen zijn bevroren, geen westers bedrijf mag nog zaken met hem doen en hij krijgt geen visum meer om te reizen.

Setsjins bedrijf Rosneft zelf blijft nog buiten schot. Het Russische staatsbedrijf is voor 19 procent in handen van het Britse BP. Ook andere westerse oliemaatschappijen doen op grote schaal zaken met Rosneft. Dit is meteen de complicerende factor. Sancties tegen Rosneft kunnen westerse bedrijven raken. Maar Setsjin verzekert dat er geen gevaar bestaat voor de samenwerking van Rosneft met westerse partners.

Toch lijkt het een teken aan de wand dat Igor Setsjin nu aan de beurt is, leert de recente geschiedenis. In deze nieuwe ronde van Amerikaanse sancties zijn bedrijven op de zwarte lijst gezet, waarvan de eigenaren, Russische oligarchen, in maart al als persoon getroffen werden door strafmaatregelen. Zo kregen de gebroeders Arkadi en Boris Rotenberg van de SMP Bank toen al sancties opgelegd. Nu staat ook hun gaspijpleidingbedrijf SGM Group op de lijst van bedrijven waar geen zaken meer mee mogen worden gedaan.

Zo vergaat het ook Gennadi Timtsjenko. Zijn Volga Group staat op de nieuwe lijst van de VS zodat nu ook vijf dochterbedrijven worden getroffen, waaronder een transportonderneming voor grondstoffen, een bedrijf dat mineraalwater produceert en diverse luchtvaartbedrijven.

Ook worden de sancties tegen de Rossiya Bank van Joeri Kovaltsjoek verder uitgebreid. Deze bank geldt als spil van de kliek rond president Poetin. Aan de Rossiya Bank gelieerde banken kunnen sinds deze week geen zaken meer doen met het Westen.

Zo lijken de Amerikaanse sancties gericht op de financiële ontwrichting van de machtige concerns van de oligarchen rond Poetin en minder op het destabiliseren van de Russische economie. Russische waarnemers zien in de maatregelen vooral een signaal dat nieuwe, hardere sancties kunnen volgen als Rusland doorgaat op de ingeslagen weg.

Grote afwezige op de Europese en Amerikaanse zwarte lijsten is Aleksej Miller, hoofd van het Russische gasmonopolie Gazprom, een onderneming die evenmin is getroffen door sancties. Dat zal geen toeval zijn.

Europa dekt meer dan een kwart van de aardgasbehoefte met gas uit Rusland en die afhankelijkheid zal ondanks de aangekondigde koers naar meer diversificatie nog geruime tijd blijven bestaan, bij gebrek aan voldoende alternatieven.

Gazprom waarschuwde dinsdag dat verdere westerse sancties schadelijk kunnen zijn voor het bedrijf en de gasleveranties aan Europa kunnen beïnvloeden.

De Moskouse beurs reageerde aanvankelijk opgelucht op het ontbreken van Gazprom op de zwarte lijst en de koers van Gazpromaandelen stegen zelfs licht na het nieuws.

Afgezien van de scherpe uitspraken van Gazprom is in Rusland over het algemeen demonstratief laconiek en naar het lijkt ook met enige opluchting gereageerd op de jongste sancties.

Vicepremier Dmitri Kozak reageerde volgens een woordvoerder 'onverschillig', omdat hij 'geen bezittingen in het buitenland' heeft en 'toch geen plannen had' op korte termijn de VS te bezoeken. Bij staatsbedrijf Rostech, geleid door Poetins vriend Sergej Tsjemetsov, worden de consequenties van de sancties nog 'bestudeerd'.

Vicepremier Dmitri Rogozin liet in een tweet weten dat Rusland Europa en de VS van repliek zal dienen en met gelijke munt zal terugbetalen.

Ook sancties tegen zware jongens uit Oost-Oekraïne

Behalve Russische prominenten uit de entourage van president Poetin heeft de Europese Unie ook de leiders van de pro-Russische groepen die actief zijn in Oost-Oekraïne tot persona non grata verklaard. Onder hen zijn de leiders van de geannexeerde Krim, maar ook militanten die oproepen tot gewelddadige acties tegen de nieuwe machthebbers in Kiev. Zoals Denis Poesjilin, de zelfbenoemde 'premier' van de 'Volksrepubliek Donetsk' en een van de leiders van de protestbeweging in de regionale hoofdstad, en Andrej Poergin, nog een leider van deze 'republiek'. German Prokofjev staat ook op de lijst, de aanvoerder van de 'garde van Loegansk', die in deze stad het gebouw van de Oekraïense veiligheidsdienst bezette. De EU zette ook Valeri Bolotov op de zwarte lijst, die onlangs in Loegansk is uitgeroepen tot 'volksgouverneur' van de gelijknamige provincie. Een andere markante figuur is Igor Strelkov, die juist is benoemd tot bevelhebber van de 'strijdkrachten' van de Donetsk-republiek. Strelkov is mogelijk een officier van de Russische militaire inlichtingendienst. Naar eigen zeggen is hij via de Krim in het oosten van Oekraïne beland. Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst is zijn echte naam Igor Girin. Vast staat dat hij de afgelopen jaren actief was als liefhebber van militaire geschiedenis, en betrokken was bij het naspelen van historische veldslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden