Sancties omzeilen? Neem een paspoort van de Comoren.

Meer dan duizend Comorese paspoorten kwamen in handen van Iraniërs, die veelal werkten in sectoren die hard zijn getroffen door de internationale sancties die in 2006 tegen Iran. Beeld Iraans paspoort

De Comorese oud-president Ahmed Abdallah Sambi wordt beschuldigd van betrokkenheid bij een groot paspoortschandaal.

De straatarme Comoren, een kleine eilandengroep voor de oostkust van Afrika, hadden tien jaar geleden dringend behoefte aan extra inkomsten. De toenmalige president Ahmed Abdallah Sambi besloot daarom een deal te sluiten met de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit. Die Golfstaten zouden Comorese paspoorten ontvangen, bedoeld voor de Bidoon-gemeenschap in hun land. Deze stateloze inwoners krijgen van deze landen geen papieren omdat ze worden gezien als illegale immigranten. In ruil voor de paspoorten ontvingen de Comoren honderden miljoenen dollars om hun eigen economie uit het slop te trekken.

Minstens honderd miljoen dollar van deze inkomsten zijn verdwenen, blijkt uit een onderzoek van het Comorese parlement. Ook zijn duizenden paspoorten volgens het onderzoek buiten de officiële kanalen om via 'maffianetwerken' verkocht. Oud-president Sambi, die van 2006 tot 2011 aan de macht was, is deze week beschuldigd van corruptie en betrokkenheid bij het schandaal. Hij is gevangengezet om te voorkomen dat hij het land ontvlucht. Het voormalig staatshoofd ontkent alles.

Bijna 52.000 buitenlanders hebben sinds de deal met de Golfstaten uit 2008 het Comorese staatsburgerschap gekregen - dat zijn duizenden paspoorten boven het maximale aantal dat was afgesproken. Veel van die documenten zijn inderdaad terechtgekomen bij de stateloze inwoners voor wie ze bedoeld waren. Maar meer dan duizend Comorese paspoorten zijn in handen gekomen van Iraniërs, die veelal werkten in sectoren die hard zijn getroffen door de internationale sancties die in 2006 tegen Iran werden ingesteld vanwege hun nucleaire wapenprogramma. Het merendeel van de documenten werd aangeschaft tussen 2011 en 2013, blijkt uit onderzoek van persbureau Reuters. Niet toevallig werden de sancties in die tijd aangescherpt, met name in de olie- en bankensector van Iran.

170 teruggevorderde paspoorten

Diplomaten en veiligheidsdiensten in de Comoren en het Westen maken zich zorgen dat Iraniërs de paspoorten hebben gekocht om de sancties te omzeilen. Dankzij de Comorese nationaliteit konden zij alsnog rekeningen bij buitenlandse banken openen en bedrijven in het buitenland registreren. Ook konden Iraniërs zo reizen in delen van het Midden-Oosten en daarbuiten. Officieel staat de Iraanse regering niet toe dat staatsburgers een tweede paspoort krijgen, maar de regering maakt soms uitzonderingen voor zakenlieden om zakelijke transacties mogelijk te maken.

Zeker twee Iraniërs met een Comorees paspoort worden door de Amerikaanse autoriteiten beschuldigd van het breken van de sancties tegen Iran. Een persoon is beschuldigd van het witwassen van honderden miljoenen dollars voor Iran, de ander voor het leveren van apparatuur aan Iraanse troepen in Syrië, zo blijkt uit documenten die Reuters heeft ingezien. Van de ruim duizend illegaal vergeven paspoorten zijn er inmiddels 170 teruggevorderd, aldus de Comorese regering.

Lees ook:

Amerikaanse sancties maken Iran tot paria op de wereldmarkt, EU komt met 'blokkadestatuut'

De Iraanse bevolking voelt vanaf morgen de gevolgen van de Amerikaanse sancties.

De EU en Iran zijn voor even ‘vrienden’ om de handel te redden

Europese regeringsleiders zoeken naar manieren om de nucleaire deal met Iran overeind te houden, ondanks sancties van VS.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden