San Sebastian vreest ETA niet

SAN SEBASTIAN - De verontwaardiging is haast algemeen. In en rond de wijk Anoeta, het soms onstuimig kloppende sporthart van San Sebastian, wordt de kans dat de Baskische afscheidingsbeweging ETA de proloog en de eerste etappe van de Tour met aanslagen wil verzieken, op bijna nul getaxeerd.

Er zijn de bekende uitgebreide voorzorgsmaatregelen getroffen om een korte, hevige geweldsexplosie te voorkomen. Duizend politieagenten extra zijn op de been om de twee eerste wedstrijddagen op Spaans grondgebied in goede banen te leiden. De socialistische burgemeester van Donostia, zoals San Sebastian in het Baskisch heet, Odon Elorza, weet zeker dat de ETA zelf zich afzijdig zal houden van de Tourstart. Volgens hem staat slechts een minderheid van de Basken achter de seperatistische filosofieen van de ETA en is er binnen de organisatie op zijn minst enige discussie geweest over de te volgen strategie. "De liefde voor het wielrennen wint het van de haat tegen Frankrijk" , verwacht Elorza. "Daarnaast komt een goed verloop van de Tour het imago van Baskenland ten goede." Ook de al jaren in Spanje werkzame Belgische wielerjournalist Jef van Looy verwacht een probleemloze, feestelijke ouverture van de Tour de France. "Al die geruchten komen van mensen die zich niet in de ETA hebben verdiept of kunnen verdiepen. De Tour is nooit een doel van mogelijke aanslagen geweest, net zo min als in 1982 het WK voetbal. Anders ligt het met de Olympische Spelen van Barcelona en de wereldtentoonstelling in Sevilla. Ten aanzien van die twee evenementen heeft de ETA het plegen van aanslagen nooit uitgesloten."

Niettemin ontving de redactie van het dagblad El Pueblo Vasco zondag een kopie van een verklaring van een van de leidende figuren van de ETA, Inaki Bilbao, waarin wordt opgeroepen de volgauto's in de Tourkaravaan tot doelwit van acties te maken. De Spaanse minister van binnenlandse zaken, Corcuera, beschouwt het dreigement niet als loos alarm. Volgens hem is de ETA ook na de arrestatie van zijn leider, Francisco Mugica, in maart dit jaar, sterk genoeg om zich op gewelddadige wijze te laten gelden. Dat bleek gistermiddag, toen in het centrum bij een lichte bomexplosie een auto van het Franse televisiestation Antenne 2 werd verwoest.

De Tourdirectie heeft de afgelopen maanden alles in het werk gesteld om de ETA de wind uit de zeilen te nemen. Een van de belangrijkste concessies die directeur Jean-Marie Leblanc deed aan Herri Batasuna, de politieke vleugel van de ETA, was de 'erkenning' van Baskenland door naast het Frans en het Spaans het Baskisch (Euzkera) als officiele taal tijdens het eerste weekeinde van de ronde te accepteren. Naast de Franse en Spaanse vlag wappert ook de ikurrina, het Baskische dundoek. De leider van Herri Batasuna, Joseba Alvarez, stelde Leblanc gerust met de belofte dat de politieke partij alleen op vreedzame wijze de aandacht voor de Baskische zaak op wil eisen. Overal in de stad hangen affiches met de tekst: Este es no Espana, ni Francia (Dit is Spanje noch Frankrijk). Ondanks een verbod van burgemeester Elorza voor en tijdens de start van de Tour de France politieke demonstraties te houden, postten gisteren leden van Herri Batasuna met spandoeken bij de ingang van het perscentrum.

Voor het overige oogt de sfeer in San Sebastian even ontspannen als in iedere stad, waar de Tourkaravaan voor een of luttele dagen zijn tenten opslaat. Ontspannen, zoals het gemeentebestuur van San Sebastian in een peperdure publiciteitscampagne deed voorkomen. Al maanden voor het uur U werden de geaccrediteerde volgers van de ronde bestookt met (sterk commercieel gekleurde) informatie, die zonder uitzondering in gewatteerde enveloppen werd verzonden. San Sebastian wil een paar dagen lang de ogen van de wereld op zich gericht zien, en daarin passen vriendelijkheid en een stralende glimlach, geen grimmige beveiligingsoperaties en demonstraties.

Ook voor de Tourdirectie was het dreigende ETA-geweld vorig jaar geen reden de kandidatuur van de stad te negeren. In het jaar van de Europese eenwording wilde de Tour de France hoe dan ook Spanje aandoen. "We beschouwen de Basken als vrienden van de Tour" , sprak Leblanc bij een eerdere gelegenheid pathetisch. "Ik merk dat iedere keer weer, als de Tour over de Pyreneeen trekt. De Basken, gastvrij als ze zijn, hebben zich er jaren op verheugd de Tour te mogen ontvangen."

Toch is het eerste weekeinde van de Tour de l'Europe geen louter Baskische aangelegenheid. De Artzaintza, de zogeheten rode-pettenbrigade, staat niet alleen borg voor het handhaven van de orde langs het parcours. Zij moet samenwerken met de Guardia Civil en de Guardia Nacional, de politiekorpsen van de Spaanse regering. Madrid ziet de Touroperatie als een nationale aangelegenheid. In zijn hart kan Leblanc het daar wel mee eens zijn. Als voorvechter van de Europese eenwording, wil hij waken voor al te veel regionalisme. Wat dat aangaat,gaat de Tour ook in Frankrijk enkele vrolijke dagen beleven. Je kunt er haast niet onder een viaduct doorrijden of er hangt wel een plakkaat met de kreet: Non a Maastricht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden