Samsoms boodschappenlijst is lang

Nog veel te bespreken met VVD voordat wetsvoorstel voldoet aan eisen PvdA-partijcongres

De kou is uit de lucht, de gelederen binnen de PvdA zijn weer gesloten. Twee weken geleden nog zadelde het partijcongres Diederik Samsom op met de opdracht er alles aan te doen om de strafbaarstelling van illegaliteit uit het regeerakkoord te halen.

Samsom zou daarover moeten heronderhandelen met coalitiegenoot VVD. De PvdA-leider weigerde dat. Hij voerde onder meer aan dat dan een reeks verzachtende afspraken met de VVD, waardoor illegalen per saldo 'een beter leven' krijgen, ook weer op losse schroeven zouden komen te staan.

Sander Terphuis, binnen de PvdA aanvoerder van de oppositie tegen de strafbaarstelling, luisterde heel goed naar Samsom en zette acht 'verbeterpunten' op een rij in een motie die afgelopen zondag door de ledenraad van de PvdA werd aanvaard. Het zijn stuk voor stuk punten die de afgelopen week door Samsom zelf zijn genoemd om de leden van zijn partij over de streep te trekken. Soms wekte hij de indruk dat hij al harde afspraken had gemaakt met de VVD.

Uit onderstaand overzicht blijkt dat dat niet of slechts zeer ten dele het geval is. Na de PvdA-achterban zal hij de komende tijd ook de VVD en staatssecretaris Teeven (justitie) over de streep moeten zien te trekken. Lukt hem dat niet dan breekt over een paar maanden opnieuw de pleuris uit binnen de PvdA.

1. Vreemdelingen die buiten hun schuld niet naar hun land kunnen terugkeren, moeten snel een verblijfsvergunning krijgen. Feit is dat dit zogeheten buitenschuldcriterium al bestaat, maar het wordt maar mondjesmaat toegepast. De verruiming van het buitenschuldbeleid moet nog worden gerealiseerd.

2. Ongedocumenteerden mogen niet in de cel belanden, enkel omdat zij illegaal in Nederland verblijven. Het wetsvoorstel van staatssecretaris Teeven maakt dat juist wel mogelijk. Als een illegaal voor de derde keer wordt betrapt, krijgt hij een zwaar inreisverbod. Als hij daarna nog een keer wordt gesnapt, dan is dat een misdrijf waarop celstraf staat. Dit onderdeel moet de PvdA dus uit het wetsvoorstel zien te halen.

3. Illegaal verblijf mag niet worden aangemerkt als een misdrijf. Dat doet het wetsvoorstel in sommige gevallen nu juist wel. Zie boven.

4. Hulpverlening aan ongedocumenteerde vreemdelingen mag nimmer en nooit strafbaar zijn. Staat inderdaad in het regeerakkoord. Maar als Teevens wetsvoorstel wet wordt, zijn hulpverleners in sommige gevallen wel strafbaar. Immers: wie medeplichtig is aan een misdrijf riskeert.

5. Het illegalenquotum moet van tafel, dus geen minimumaantal illegalen dat door de politie moet worden opgepakt. In de praktijk wordt het quotum niet gehanteerd, maar formeel bestaat het nog wel.

6. De situatie in de vreemdelingendetentie moet verbeteren. Is door Teeven toegezegd tijdens het debat naar aanleiding van de zelfmoord van de Russische activist Dolmatov, maar het moet nog wel gebeuren.

7. Halvering vreemdelingendetentie: moet nog geregeld met de VVD. Het enige wat Teeven heeft toegezegd, is dat het aantal cellen wordt verminderd. Dat kan helpen om het aantal vreemdelingen in detentie te verminderen, maar niet als Teeven besluit om twee mensen in één cel te plaatsen.

8. Vreemdelingen mogen niet langdurig worden vastgezet; detentie mag uitsluitend met het oog op uitzetting. Moet nog worden geregeld. Nu zitten jaarlijks zesduizend illegalen vast, van wie slechts de helft echt wordt uitgezet naar land van herkomst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden