Samsom: Turkije schendt afspraak vluchtelingen

Volgens Amnesty stuurt Ankara 'op bijna dagelijkse basis' duizenden mensen terug naar Syrië

PvdA-leider Diederik Samsom vindt dat Turkije onmiddellijk moet stoppen met het terugsturen van Syrische vluchtelingen naar Syrië, anders 'gaat de afspraak tussen de EU en Turkije gewoon niet door'. Volgens Amnesty International, dat dit nieuws gisteren naar buiten bracht, vinden de niet-vrijwillige deportaties bovendien op grote schaal plaats: potentieel gaat het om duizenden mensen in de afgelopen zes tot acht weken.

Samsom deed de uitspraken in 'Nieuwsuur'. "En het moge duidelijk zijn, zo lang Turkije zich niet houdt aan internationale verdragen, komen de afspraken niet in de praktijk", aldus Samsom.

Het terugsturen van vluchtelingen naar Syrië is in strijd met Turks, Europees en internationaal recht. De mensenrechtenorganisatie deed vorige week onderzoek in het grensgebied van Turkije met Syrië, en sprak daar met verschillende mensen die zelf, of via familie, getuige zijn geweest van twee gedwongen uitzettingen. In het ene geval ging het om een groep van zo'n honderd mensen, in het andere om zo'n tweehonderd mensen die midden in de nacht in busjes de grens over werden gezet.

Amnesty concludeert uit de gesprekken en uit andere lokale bronnen dat de twee zaken niet op zichzelf staan, maar dat de Turkse autoriteiten 'op bijna dagelijkse basis' mensen deporteren. Omdat dat sinds half januari gebeurt, zou het inmiddels om duizenden mensen gaan, zo is de aanname. De Syriërs worden de grens overgezet, overgedragen aan rebellengroepen en naar ontheemdenkampen in het grensgebied gebracht. De voorzieningen zijn daar abominabel.

Al deze praktijken zijn verboden, stelt Amnesty, volgens internationale verdragen en volgens de Turkse wet. De Turkse asielwet uit 2013 schrijft voor dat alleen Europeanen asiel mogen aanvragen in Turkije, maar zegt ook dat vluchtelingen uit andere regio's niet uitgezet mogen worden als ze in het land van herkomst gevaar lopen. Die wet lijkt met de gedwongen deportaties naar Syrië met voeten getreden.

Andrew Gardner, de Amnesty-onderzoeker die het rapport samenstelde, vindt het 'onverdedigbaar' dat de EU Turkije als 'veilig derde land' beschouwt. Deze bepaling maakte de recente deal tussen de EU en Turkije mogelijk, waardoor vluchtelingen en illegale migranten in Griekenland naar Turkije teruggestuurd zullen worden, mogelijk al vanaf maandag.

Het akkoord stelt dat vluchtelingen terug naar Turkije mogen, zolang ze daar de bescherming krijgen die het internationaal recht hun garandeert. Gardner denkt dat die bescherming 'volstrekt ongeloofwaardig is'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden