Samsom herovert het vertrouwen van de PvdA-leden

Binnen Tweede Kamerfractie blijft weerstand tegen strafbaarstelling illegaliteit bestaan

UTRECHT - PvdA-leider Diederik Samsom heeft uiteindelijk gekregen wat hij zo hard nodig heeft: begrip en steun van de partijleden voor de omstreden maatregel uit het regeerakkoord om illegaliteit strafbaar te stellen.

De politieke ledenraad van de PvdA oordeelde gisteren in een afgeladen Jaarbeurshal in Utrecht dat Samsom niet bij de VVD hoeft aan te kloppen om over de voor sociaaldemocraten zo verfoeide maatregel te heronderhandelen. Hoewel de ledenraad de Tweede Kamerfractie slechts kan adviseren en niets kan opdragen, was de uitkomst van de bijeenkomst gisteren van wezenlijk belang. Vorige maand besloot het partijcongres nog bijna unaniem dat de strafbaarstelling juist wel uit het regeerakkoord gehaald moet worden. Samsom reageerde destijds onmiddellijk door te zeggen dat hij de oproep van het congres naast zich neer zal leggen: hij staat voor zijn handtekening onder het regeerakkoord. Dat wakkerde de onvrede binnen de achterban aan.

Samsom besefte dat hij de discussie te abrupt had beëindigd. Hij trok de afgelopen dagen het land in om zijn besluit aan de leden uit te leggen. In de zaaltjes was toen al merkbaar dat het begrip voor zijn beslissing om de strafbaarstelling door te zetten groeide. Samsom hield gisteren in Utrecht zijn finale betoog. Hij verdedigde zich met verve tegen de vele kritische vragen uit de zaal. Zijn rode draad: Ja, die strafbaarstelling van illegaliteit is een gedrocht. Maar de PvdA gaat het vreemdelingenbeleid humaner maken dan het de afgelopen vijftien jaar is geweest. "We zorgen dat het leven van een illegaal er beter op wordt", zei Samsom.

Harde kritiek kwam er van oud-minister Ella Vogelaar: "Uitgeprocedeerden zullen zich nog minder op hun gemak gaan voelen en nog meer opgejaagd. Als je dat begrijpt, begrijp ik niet dat je zo halsstarrig vasthoudt aan de afspraak met de VVD." De PvdA-leider hield de aanwezigen andermaal voor dat de prijs voor heronderhandelen met de coalitiegenoot hoog zal zijn. De VVD heeft als ruil voor de illegalenmaatregel ingestemd met het kinderpardon. "Wat zijn de gevolgen als we alles weer ter discussie stellen? Ik ga Mauro niet bellen dat hij toch terug moet."

De middag eindigde met applaus, zowel voor de partijleider, als voor voorzitter Hans Spekman. Na afloop zei Samsom zich moe te voelen 'na tweeënhalve week hard werken', maar ook 'blij met de steun'.

Belangrijk, en wellicht zelfs cruciaal voor de overwinning van de partijtop was de draai die PvdA-lid Sander Terphuis vorige week maakte, de voormalige vluchteling die geldt als aanvoerder van het verzet tegen de strafbaarstelling. Hij maakte zich op het congres nog met succes hard voor aanpassing van het regeerakkoord. Gisteren vroeg Terphuis de partij alleen nog om 'verbeterpunten in het asielbeleid'. Samsom zei zich daar hard voor te maken. "Daar gaan we dag na dag voor strijden."

Zo wil de PvdA dat vreemdelingen die buiten hun schuld niet kunnen terugkeren naar het eigen land, snel een verblijfsvergunning krijgen. Veel minder illegalen moeten in de cel belanden. Het illegalenquotum (minimum aantal vreemdelingen dat de politie moet oppakken) dient te worden afgeschaft. En illegaliteit mag geen misdrijf worden, zodat hulpverlening aan vreemdelingen ook nooit strafbaar kan zijn.

Het is voor Samsom wenselijk, maar ook noodzakelijk dat het vreemdelingenbeleid op deze punten humaner wordt. Binnen zijn eigen fractie blijft principiële weerstand bestaan tegen de strafbaarstelling van illegaliteit. Diverse Kamerleden zouden hier pas mee instemmen, als alle beoogde verbeteringen in het asielbeleid gerealiseerd zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden