Samenwerking tussen studenten, contacten en discussie staan centraal

Informatie en een programmaboekje met alle activiteiten (o.a. het muziekfestival, theater en filmvoorstellingen) zijn verkrijgbaar in de Dominicanerkerk, Dominikanerkerkstraat 1, Maastricht, tel: 043-259467/259919/259813. Morgenavond: openbare evaluatie van de biennale; deel van de evaluatie vormen de bevindingen van de Duitste kunsthistoricus-socioloog Veit Gorner; zaterdag: forumdiscussie met zes kunsttheoretici en -critici (o.a. Ryszard Stanislavski, Jon Thompson en Anna Tilroe) over kunst en kunstonderwijs.

Een student uit Ankara kwam aan met een enorme, surrealistische schildpad van ijzer op het dak van zijn busje: een bewijs van zijn kunnen, voordat hij aan de masterclass van beeldhouwer Auke de Vries begon. De deelneemster uit Armenie was een media-event: toen ze na het vergaren van talloze visa en de persoonlijke toestemming van de president eindelijk arriveerde in de door haar gekozen masterclass van Irene Fortuyn, stond ze sprakeloos bij het zien van de massa's snijbloemen die als werkmateriaal dienden. Behalve gipskruid had ze nog nooit een bloem gezien.

Een week lang werken 232 studenten uit verschillende Europese landen in groepen aan projecten op locatie in Maastricht, onder leiding van kunstenaars met klinkende namen als Richard Deacon, Luciano Fabro en Lawrence Weiner. Deze achttien verschillende masterclasses vormen een belangrijk deel van de vierde Biennale voor Europese kunstacademies. Eerdere Biennales waren in Toulouse (1987), Antwerpen ('89) en Barcelona ('91), maar nog nooit was de manifestatie zo uitgebreid, zo internationaal (met 72 academies uit 22 Oost- en Westeuropese landen) en inhoudelijk zo georganiseerd als nu. Niet de individuele presentaties van de academies staan nu centraal, maar de samenwerking tussen studenten, het leggen van internationale contacten en kritische vragen over kunst en kunstonderwijs.

Sponsors

Voor de academies die wel wilden meedoen maar geen geld hadden om studenten te sturen of deelname aan de expositie te betalen, werden sponsors gezocht die studenten 'adopteerden' en presentaties betaalden. Daardoor hebben nu ook drie Roemeense academies, drie Poolse, twee Russische, een Slowaakse en een uit Litouwen een stand in het MECC en doen studenten van hen mee aan de masterclasses. In de werkgroep van Weiner staan Finnen, Fransen, Belgen, een Roemeense en een Litouwer rond het kleurenkopieerapparaat, in het gipslokaal van Thom Puckey werken studenten uit Oostenrijk, Belgie, Denemarken, Spanje en Engeland samen aan een beeld. De benodigde 2 miljoen gulden werden betaald door initiatiefnemer de Rijkshogeschool Maastricht (waar de Academie Beeldende Kunsten een onderdeel van is), sponsors, de gemeente en de provincie; het Rijk liet het afweten wegens 'gemis aan internationaal karakter' van het project.

Behalve uit een tentoonstelling en achttien masterclasses bestaat de Biennale uit een muziekfestival met workshops, concerten en samenwerkingsprojecten tussen musici en beeldend kunstenaars, en uit een forumdiscussie over kunst en kunstonderwijs. Dat maakt deze manifestatie niet alleen interessant voor de mensen die nu meedoen en komen kijken, maar tevens belangrijk als een plek waar inhoudelijk over kunstonderwijs gedacht en gepraat kan worden. Vragen daarover dringen zich overal op: in de masterclasses, waar veel kunstenaars startten met de vraag waarom de studenten uit hun groep eigenlijk kunst maken en wat ze ermee willen. Maar ook in de deze week geopende nieuwbouw van de Maastrichtse academie, waar nu voor het eerst de verschillende afdelingen in een gebouw zijn gehuisvest. En ook in het informatie- en ontmoetingspunt de Dominicanerkerk, waar elke avond video-opnames getoond worden die bij de verschillende masterclasses gemaakt zijn en waar studenten, kunstenaars en belangstellenden elkaar kunnen ontmoeten. En tenslotte op de tentoonstelling, waar de presentaties van de 72 academies een warenhuis aan indrukken vormen: grafiek uit Boedapest, affiches uit Linz, beelden uit Krakow, een videoinstallatie uit Bilbao en mode uit Londen, met overal studenten die iets over hun werk of school kunnen vertellen.

Opvallend is dat veel academies wel veel mooi gemaakte en keurig afgewerkte objecten tonen, maar je vraagt je van de meeste kunstvoorwerpen af waarom ze eigenlijk gemaakt zijn en waar ze over gaan. Veel van de professioneel afgewerkte schilderijen en objecten wekken niet bepaald de indruk ontstaan te zijn in kunst-kraamkamers en -laboratoria, plekken waar het zou moeten gisten van de vragen, discussies en experimenten. Deze Biennale is wel zo'n plek en daarom extra zinnig.

Als de academie van Maastricht in de toekomst aan de slag gaat met al deze aanknopingspunten en internationale contacten, dan zou dit wel eens een heel interessante kunstopleiding kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden