Samenwerking als toverwoord voor de toekomst van het museum

Museum Boerhaave in Leiden.Beeld ANP/Koen Suyk

De Raad voor Cultuur stelt in een advies aan minister Bussemaker van cultuur dat musea meer moeten samenwerken en hun collecties 'optimaal toegankelijk' moeten maken. Uitgangspunt van het vandaag verschenen rapport is dat de musea zich voor een zo groot mogelijk publiek dienen open te stellen.

In 2012 begon de Raad voor Cultuur met de ontwikkeling van een advies voor een nieuw museaal bestel. Dit was op verzoek van Halbe Zijlstra, de toenmalige staatssecretaris voor cultuur. Hij wilde dat musea efficiënter gingen werken zodat ze minder afhankelijk zijn van overheidssubsidie.

De Raad adviseert om acht kerninstellingen aan te wijzen die zich elk op een bepaald verzamelgebied richten (zoals cultuurhistorie of archeologie). Vervolgens kan hieruit via regionale of lokale samenwerkingsverbanden een keten worden gevormd. Een overkoepelende erfgoedwet moet tenslotte taken en verantwoordelijkheden van musea en overheden beter vastleggen.

Arjo Klamer, hoogleraar kunst van de economie, uitte vanochtend in Trouw al kritiek op enkele voorlopige adviezen. "Enerzijds zegt de raad: musea moeten zich losser maken van de overheid door financieel minder afhankelijk te zijn en andere geldbronnen aan te boren. Anderzijds vindt de raad dat de overheid zich wél moet blijven bemoeien met de musea en deze moet verplichten tot samenwerken." Wie weigert, krijgt minder of zelfs geen subsidie.
Volgens Klamer is het voor musea vooral van belang om meer mensen te mobiliseren die zich willen verbinden aan musea. "Door er als vrijwilliger te gaan werken of door geld te geven. In Amerika en Groot-Brittannië is dat heel gewoon."

Een voorbeeld hiervan in Nederland is Museum Boerhaave. Het museum over de geschiedenis van de natuurwetenschappen en geneeskunde zou eind 2011 aanvankelijk moeten sluiten wanneer het geen 700.000 euro aan eigen inkomsten wist te genereren. Mede dankzij een grote groep donateurs bleef het open. Sindsdien is het onder andere mogelijk om voor 25 euro per jaar vriend van het museum te worden. Ook kun je een object 'adopteren' voor een bedrag van minimaal 1000 euro. Ondanks de hoogte van dit bedrag, blijkt de actie te werken: inmiddels zijn zestien museumstukken 'geadopteerd'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden