Samen zingen geeft een goed gevoel

hoewaarom Welk nut heeft muziek?

Vragen over het hoe en waarom van dagelijkse gebeurtenissen: hoewaarom@newswhyre.com

Komt állen tezámen. Wie is opgegroeid in een kerkelijk gezin, heeft nu meteen een melodie in het hoofd. Dat hoort er nu eenmaal bij: op zondag naar de kerk en zingen maar. Deze zaterdag wordt in Monnickendam het nieuwe Liedboek gepresenteerd waar een aantal (protestantse) kerken weer een decennium of zo mee vooruit kan.

Eigenlijk is dat hardnekkige vasthouden aan zingen in de kerk wel vreemd. Zo fraai is het niet altijd wat de gemeente voorbrengt en dat lijken de zangers zelf ook te beseffen. Maar kennelijk is het onmisbaar. Waarom zingen we eigenlijk in de kerk?

Ook in het leven van ongelovigen is muziek natuurlijk niet weg te denken en dat is net zo goed een raadsel. Muziek maken is een van de onderscheidende kenmerken van de menselijke soort. Maar terwijl intelligentie, praten en je handen niet gebruiken om te lopen allemaal duidelijk hun nut hebben, lijkt onze muzikaliteit nergens toe te dienen. En toch: veel mensen hebben het talent om verschrikkelijk mooie stukken te leren spelen op een instrument. Wie dat niet heeft, kan meestal wel enorm genieten van wat hij hoort. En zal zich door de goede akoestiek van de douche zo nu en dan laten verleiden toch maar eens in een lied uit te barsten.

Biologen bestuderen de geluiden die we maken, maar geen woorden vormen, zoals neuriën of onzinteksten. Een soort van muziek die beter te vergelijken is met wat gibbons, vogels, walvissen en kikkers produceren. Soms liggen die geluiden instinctief vast, maar zeker bij vogels moeten ze jong worden aangeleerd. Ze spelen een rol bij het vinden van een partner en het verdedigen van een territorium. Zo zou het bij mensen begonnen kunnen zijn. Volgens een van de theorieën over het ontstaan van taal ontwikkelden die geluiden zich bij mensen tot gesproken taal.

Maar de muziek bleef en dat zegt iets. Zingen vergt veel meer van je longen en de spieren daar omheen dan gewoon praten, schrijft evolutionair bioloog W. Tecumseh Fitch. Tegelijkertijd is muziek een sterk gereguleerde vorm van geluid maken, sterker dan bij taal het geval is: tempo en toegestane toonhoogten liggen voor een lied globaal vast. En bij zingen geldt hetzelfde voor de tekst.

Een van de theorieën voor het evolutionair ontstaan van onze zanglust is, dat samen zingen de saamhorigheid van een groep bevordert. Het laat bovendien aan andere groepen horen: wij zijn één, we zijn met velen en met onze longen is het prima gesteld.

Inderdaad kan samenzang indrukwekkend klinken, als het op je toestroomt door de ramen van de kerk.

Bas den Hond

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden