Samen subsidie vragen garandeert geen samenwerking

Minister Koenders van ontwikkelingssamenwerking wilde gezamenlijke subsidieaanvragen. Die heeft hij gekregen. Wat levert dat op?

Zeker 43 aanvragen zijn ingediend en het totaal aangevraagde subsidiebedrag van 740 miljoen overstijgt het beschikbare budget van maximaal 500 miljoen van minister Bert Koenders (ontwikkelingsamenwerking). Tot gisteren vijf uur mochten ontwikkelingsorganisaties hun verzoeken indienen. Vandaag maakt het ministerie de definitieve balans op. Maar op basis van de reeds bekend geworden subsidieverzoeken kunnen al voorlopige conclusies worden getrokken.

De belangrijkste is dat de ontwikkelingsorganisaties hebben gedaan wat Koenders heeft gevraagd: ze hebben gezocht naar samenwerkingsverbanden en hebben, op twee van de 43 na, gecombineerde verzoeken ingediend. Onder het vorige stelsel werden pakken papier ingeleverd bij Koenders, met als gevolg dat 74 organisaties geld kregen. Hij gaat nu niet meer dan dertig verzoeken honoreren, tenminste als de organisaties deugen en over goede plannen beschikken.

Dat organisaties tot gezamenlijke subsidieverzoeken zijn gekomen, zegt overigens op zich niets over de mate waarin ze zullen samenwerken. Volgens enkele bronnen uit de sector lijken enkele combinaties vooral te zijn gevormd om Koenders te gerieven. Dat toeredeneren naar een ’ja’ op het subsidieverzoek zal het ministerie tijdens de eerste testronde moeten doorprikken.

Vrijwel alle indieners laten duidelijk zien ook de prioriteiten van Koenders te hebben begrepen. Zo wil de minister vooral de fragiele staten die geteisterd worden of werden door burgeroorlogen steunen, en wenst hij een meer economische agenda aan te houden. Bij het eerste doel hoort een cluster dat zich het ’Consortium voor de wederopbouw’ noemt. ZOA Vluchtelingenzorg is de penvoerder voor de club die verder bestaat uit Save the Children, Healthnet/TPO en Care Nederland.

Waarom geen fusie tussen deze clubs, zou je haast zeggen, ze specialiseren zich toch op hulp in conflictgebieden? Het antwoord is simpel. De meeste leden van de cluster zijn onderdeel van een internationale organisatie en die omstandigheid staat fusie in de weg.

Een voorbeeld van een cluster die zich meer richt op de economische wensen van Koenders, is de alliantie met Icco aan het stuur. Afgezien van de beide nieuwkomers het Zeister Zendgenootschap en Yente bestond die alliantie met Edukans, Kerk in Actie, Oikocredit, Prima en Share-people al van voor Koenders’ ingreep in de hulpsector. Sommige organisaties duiken overigens op in meer clusters. Zo zit Icco ook in een aanvraag met Wereldwinkels en FairTrade.

Of de naam ooit een vaste plaats in het denken van de Nederlandse burger zal krijgen is zeer de vraag, maar de alliantie met het bekende Oxfam Novib als penvoerder heeft de naam Impact gekregen. Impact staat voor armoedebestrijding via de zogeheten rechtenbenadering. Zo heeft elke wereldburger recht op een identiteit, op een veilig bestaan en op middelen van bestaan. Somo, Hirda, 1%Club en Butterfly Works liften mee met Oxfam Novib.

Rond Cordaid, naast Icco en Novib altijd een grootontvanger van steun, heeft zich een groep gevormd met Both Ends, IKV Pax Christi, Impunity Watch, Mensen met een Missie, het Nederlandse Rode Kruis en Wemos. Ook deze alliantie is qua samenstelling niet echt nieuw. En ook deze alliantie zal een belangrijk deel van de subsidies benutten voor steun aan fragiele staten.

Koenders heeft gekregen wat hij wilde: geclusterde aanvragen. Of hij ook kwaliteit krijgt, moet nog blijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden