Samen in actie tegen lege bedrijventerreinen

Negentien gemeenten besloten om 150 hectare bedrijventerrein te schrappen. Beeld Ronald Otter

Overijssel heeft met veertien gemeenten in Twente afgesproken om ruim honderd hectare bedrijfsterrein te sluiten.

Er staan veel lege kantoorgebouwen en oude fabriekspanden in Haaksbergen, Oldenzaal, Hengelo, Enschede en nog tien gemeenten in Twente. De grauwe terreinen waar de straten namen dragen van planeten of uitvinders - Mercatorstraat, Edisonweg - waar donkere panden staan met aanplakbiljetten van aannemers erop, zijn niet uniek voor deze regio. Integendeel, overal in Nederland tref je leegstaande bedrijfsterreinen aan. Maar dat gemeenten besluiten om dat probleem gezamenlijk aan te pakken, is wel bijzonder.

In overleg met de provincie Overijssel gaan de veertien gemeenten in Twente kijken wat de beste locatie is voor ondernemers. Ze zullen investeren in die plekken en afscheid nemen van kwalitatief mindere locaties. Onder deze afspraak zetten zij gisteren hun handtekening. Het is immers onverstandig om elkaar te beconcurreren terwijl de vraag naar een plek op bedrijventerreinen sterk is afgenomen. Die conclusie is al jaren geleden getrokken door een Taskforce Ontwikkeling Bedrijventerreinen. Maar in de praktijk gebeurt er nog weinig.

Veel te veel

Cees-Jan Pen, lector regionale concurrentiekracht bij Fontys Hogescholen constateert dat voor de meeste provincies en gemeenten herontwikkeling van bedrijventerreinen een lage prioriteit heeft.

Ook de samenwerking in Twente kwam niet zonder horten of stoten tot stand. Almelo wilde aanvankelijk niet tekenen. Deze gemeente vreesde voor te veel financiële nadelen. Die zorgen zijn nu weggenomen. De veertien gemeenten werken aan een plan om uiterlijk op 1 juli 2020 de vraag en het aanbod van bedrijventerreinen in balans te hebben.

Dat betekent wel dat ongeveer honderd hectare een andere bestemming moet krijgen. Dat is grofweg te vergelijken met ruim tweehonderd voetbalvelden. In totaal is er in Twente nu 437 hectare aan bedrijventerrein. Veel te veel. Er zal twee keer per jaar worden bekeken of de plannen bijgesteld moeten worden.

Twente heeft niet de primeur. Gelderland maakte al eerder dit jaar een soortgelijke afspraak. Negentien gemeenten besloten om 150 hectare bedrijventerrein te schrappen. Deze grond krijgt een agrarische bestemming en wordt daardoor minder waard. De gemeenten betalen die rekening. Niet overal staan al panden, wat financieel weer scheelt.

Gelderland en Twente zijn een positieve uitzondering, weet de lector. In het ambtenarenvakblad Binnenlands Bestuur vertelt hij hoe er vooral in Noord-Nederland en Zeeland nog niets gebeurt. Pen: "Daardoor zal de kwaliteit van het gebied verder achteruit gaan en wordt de leegstand niet gestopt. Op de lange termijn gaat het alleen maar meer kosten om dat nog goed te maken."

Criminaliteit

Herontwikkelen hoeft niet te betekenen dat er geen nieuwe bedrijventerreinen mogen komen, zegt Pen. Als er maar tegelijkertijd ook een bestemming wordt gevonden voor plekken waar niets gebeurt. Die kunnen een kweekvijver voor criminaliteit worden. Dan zijn gemeenten nog verder van huis.

Het gebied dat het verste gaat in samenwerken over gemeentegrenzen heen, lijkt rondom Eindhoven te liggen. Daar staken negen gemeenten vorig jaar al de hoofden bij elkaar. Best, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Helmond, Nuenen, Oirschot, Son en Breugel, Veldhoven en Waalre besloten samen welke bedrijventerreinen ze doorontwikkelen en welke ze uit de markt halen.

De gemeenten die daar grond moeten afstaan krijgen een tegemoetkoming van de gemeenten die wel mogen doorontwikkelen. Hoe hoog zo'n vergoeding moet zijn, is een lastige discussie, maar het gezamenlijk belang van hoogwaardige bedrijventerreinen zorgde er hier toch voor dat de wethouders van meerdere gemeenten er met elkaar uitkwamen.

Vorige week maakten de negen gemeenten in het stedelijk gebied Eindhoven bekend de komende jaren nog intensiever samen op te trekken. Ze willen ook samenwerken op het gebied van ruimte, wonen, economie, sport- en cultuurvoorzieningen. Dat gebeurt nu ook al, maar dat gaat stroperig, vinden de betrokkenen. De wethouders moeten een groter mandaat krijgen, zodat ze sneller opdrachten kunnen uitvoeren. De gemeenteraden moeten er nog wel mee akkoord gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden