'Samen hebben we de vrijheid geproefd'

Op foto's in de autobiografie van Nelson Mandela is te zien hoe hij in gevangenschap met zijn strijdmakker Walter Sisulu oud en grijs wordt. Samen zaten ze bijna twintig jaar vast op Robbeneiland.

Sybilla Claus

Maandagavond overleed Walter Sisulu in dezelfde eenvoudige woning in Soweto waar zijn moeder begin vorige eeuw de was deed voor anderen. Hij zou later deze maand zijn 91ste verjaardag vieren. Sisulu leed al langer aan Parkinson. Hij stierf in de armen van zijn vrouw Albertina, een bekende anti-apartheidsstrijdster, die herhaaldelijk werd gearresteerd en niet minder dan tien jaar huisarrest had.

In 1944 trouwde het tweetal, hetzelfde jaar waarin Sisulu samen met Mandela en Oliver Tambo de Jeugdbond van het ANC oprichtte, om zo de oudere leiders tot meer actie aan te zetten. In 1949 werd hij baas van het ANC. Er volgde een tijd van acties en vervolging.

Na een veroordeling tot zes jaar dook Sisulu onder en sloot zich aan bij de Speer van de Natie, de gewapende vleugel van het ANC. In 1963 werd hij opgepakt en een jaar later, met Mandela, tot levenslang veroordeeld. Dankzij geheime onderhandelingen tussen de gevangen Mandela en het regime van president De Klerk kwam Sisulu met een groep anderen in het najaar van 1989 vrij, toen hij al 77 was.

Hij werd bij thuiskomst in Soweto uitbundig onthaald. Luisteraars in Zuid-Afrika belden gisteren massaal de radio om hun verdriet te uiten. Beller Solomon herinnerde zich hoe de vrijlating van Sisulu in 1989 voor hem de hoop betekende dat de apartheid een einde zou krijgen. Vier maanden later kreeg Mandela te horen dat hij de volgende dag vrij zou komen. De eerste die hij hierover belde was Sisulu. Samen met hem, oud-communistenleider Joe Slovo en de huidige president Thabo Mbeki, voerde Mandela daarna gesprekken met De Klerk, die de definitieve ontmanteling van het apartheidsbewind zouden betekenen.

Mandela reageerde gisteren geschokt op het nieuws. ,,Zij aan zij liepen wij door de vallei van de dood, samen hebben wij de vrijheid geproefd. Als er een hiernamaals is, dan zou ik daar graag als eerste zijn geweest, zodat ik Walter kon verwelkomen'', sprak de oud-president.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden