Samen een kaarsje branden in Tubbergen

In een wekelijkse serie besteedt Trouw in woord en beeldaandacht aan het hedendaagse christendom. Hoe staat de(christelijke) God van Nederland ervoor? Aflevering 47: deoecumene in Tubbergen.

Kwart over zes. Op het koor van de robuuste basiliek St.Pancratius te Tubbergen zijn de dominee en de pastoor, beiden inburgerpak, aan het repeteren. Alleen de koster scharrelt rond,verder is de kerk nog leeg. Bescheiden klinkt de zangstem vande dominee, geroutineerd die van de pastoor.

“Zo'n gezongen zegen“, zegt de dominee, “dat vind ik héélmooi.“

“Welke kleur draag jij straks?“, vraagt de pastoor.

“Groen“, zegt de dominee.

“Da's een goeie kleur“, zegt de pastoor.

Sinds afgelopen woensdag vieren de kerken wereldwijd dejaarlijkse 'Week van Gebed voor de Eenheid van de Christenen'.Want al zijn zij onderling hopeloos verdeeld, christenen vindenhet hun plicht te blijven stréven naar verzoening.

Ook in Nederland zijn er talloze lezingen, bijeenkomsten, envooral 'oecumenische gebedsdiensten'. De landelijke Raad vanKerken levert liturgisch materiaal. Thema dit jaar: 'Ben ik inhun midden'.

In Tubbergen, hartje Twente, doen ze sinds drie jaar mee.Pastoor Hans Pauw (37) nam het initiatief. Hij heeft, zegt hij,'een warm hart' voor de oecumene. En hij vond het 'eigenlijkvreemd' dat er in het dorp geen oecumenische gebedsdienst was.Volgens hem is dat 'een minimale eerste stap'.

De protestantse gemeente van Tubbergen had er wel oren naar.“Ik denk“, zegt predikant GertJan Lambers Heerspink (54), “datzo'n dienst bijdraagt aan de bewustwording.“

Zo groeide er een nieuwe traditie. Het ene jaar is de dienstin de protestantse kerk, het jaar erop in de katholieke. Eeninterkerkelijke werkgroep bereidt de viering voor. En zo'nhonderd belangstellenden komen er gemiddeld op af.

Pastoor Pauw schat dat de belangstelling van protestantsezijde vandaag 'verhoudingsgewijs' groter zal zijn. “Gister washier een avondwake, vandaag een grote uitvaart. Zó vaak naar dekerk vinden katholieken nu ook weer niet nodig.“

De kerkklokken beieren. De koster informeert of er een glaswater moet komen voor de dominee. (Ja.) En daar druppelen degelovigen binnen. Beduidend meer vrouwen dan mannen zijn ervoorvan huis gegaan. En wie welke richting aanhangt, laat zichmoeiteloos raden. De een maakt eerst een knielgebaar en slaat eenkruisje, de ander schuift zomaar de bank in.

Dan klinken orgeltonen. De dienst kan beginnen.

In het van oudsher stevig rooms-katholieke Tubbergen, zegtpastoor Pauw, doet het geloof er nog altijd toe. “Mensen houdenvast aan de oude gebruiken.“ Liefst twintig procent van zijnparochianen is 'betrokken' bij de kerk (landelijk: acht à negenprocent). Protestanten zijn in Tubbergen altijd een kleineminderheid geweest. Het dorp had alleen een hervormde, geengereformeerde kerk. En méér geestelijke stomingen kentTubbergen niet. “Nou ja“, zegt de pastoor. “We hebben nog eenpaar atheïsten en godzoekers. Heel overzichtelijk.“

Zeven uur. Een belletje klingelt, de twee voorgangersschrijden binnen. Ze gaan beiden gehuld in beige gewaad metdaaroverheen een groene stola. Het oogt uiterst oecumenisch.

In Tubbergen houden ze zich keurig aan de regels: geencommunie, avondmaal of iets ertussenin. De liturgie biedt eenveilige mix. Bij de evangelielezing gaan de aanwezigen naarkatholiek gebruik eerbiedig staan. De dominee houdt de'overweging' - van oudsher een protestantse troef. Elkaarhandenschuddend de vrede van Christus wensen is een katholiekegewoonte. Psalm 65 klinkt weer ronduit protestants. En de pastoorleidt het 'ontsteken van het licht'.

We leven in 'een gebroken eenheid', zegt pastoor Pauw. “Maarhet is beter een kaars aan te steken dan te klagen over deduisternis.“ Een voor een schuiven de gelovigen naar voren om eenbrandend kaarsje op de standaard te prikken. Het ziet erfeestelijk uit.

De jaarlijkse oecumenische gebedsdienst ten spijt, hier inTubbergen blijven de gelovigen hechten aan de eigen nestgeur.

“Als ik iets wil“, zegt predikant Lambers Heerspink, “datlijkt op de katholieke traditie, dan is het niet goed. Laatstliet ik in een dienst het 'Heer ontferm U' neuriën. Werd ik naafloop op m'n schouders getikt: 'Ik dacht even dat ik een deurte ver was, dominee.'“

Het kaarsenritueel zit erop. Tijd voor de 'dankzegging envoorbeden'. “Dat gezamenlijk gebed een goede gewoonte magworden“, is een wens. En: “Moge de hoop dat wij ooit samen zullenzitten aan dezelfde tafel en drinken uit dezelfde beker, onsverlangen versterken om uw wil te doen.“

Het protestantse koor Zang & Vriendschap brengt nog eenlaatste lied. Dan heffen de beide voorgangers breeduit hun armenen zingen de zegenbede. De dominee bescheiden, de pastoorgeroutineerd.

In een mum van tijd is de basiliek leeggestroomd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden