Samen boeren met de buitenlui

Burgers en boeren hebben weinig met elkaar. Dat kan ook anders, bewijzen projecten voor duurzame landbouw. Samen oogsten, samen melken, samen nadenken over de boerderij.

Burgers op het erf zijn voor Maarten Berris en Barbara Roessingh niks bijzonders. Sinds zij in 2000 hun biologische tuinderij De Witte Raaf op het landgoed Singraven in Denekamp begonnen, zoeken zij bewust contact met ’buitenlui’. „We hebben gekozen voor regionale afzet en dus voor een directe relatie met burgers”, zegt Roessingh. Op de Witte Raaf gebeurt dat op verschillende manieren. „We vieren samen oogstfeesten, houden mensen op de hoogte met ’Berichten van het land’. Maar we zijn ook gastvrij voor mensen die het leuk vinden mee te helpen.”

De samenwerking met burgers is een slimme, waardevolle zet gebleken. De Witte Raaf kan inmiddels putten uit een vast netwerkje van circa zeven burgers die allemaal expertise inbrengen. „De werkzaamheden zijn divers. Van wieden tot plukken, het nadenken over de marketing van onze bijzondere groenten of folders ontwerpen”, zegt Roessingh. Ook het inpakken en afleveren van groente bij klanten in Twente gebeurt door vrijwilligers.

Zo bouwen burgers ook mee aan het ’Groen Atelier’ in de boerderij, een ontvangstruimte voor families of bedrijfsuitjes. „We bieden arrangementen aan voor bedrijven”, licht Roessingh deze bedrijfsverbreding toe. „Je kunt hier de schoonheid, rijkdom en heerlijkheid van het land proeven. Samen naar het land gaan, samen soep koken en opeten. Of boeketten van groente maken: hier kan je de link leggen met de cyclus van het seizoen.”

Roessingh laat zich hierbij coachen door vrijwilliger Bianca Franceschina. „Voor mij betekent dit ook veel”, zegt Franceschina. „Ik eet biologisch, ben daar dankbaar voor en wil wat terugdoen voor het harde werken van de biologische boer. Bovendien ben ik bezig met het opzetten van een bewustwordingscentrum. Daar past het concept van biologisch boeren goed in.”

Maar is dit project niet elitair? Staat de burger die op de Witte Raaf de handen uit mouwen steekt niet mijlenver af van de ’gewone’ burger, de stedeling die al in paniek raakt als hij een koe of big in levenden lijve ziet, zoals onlangs bleek in de KRO-serie ’Kijk een koe!’? „Het is in ieder geval een begin”, zegt Roessingh. „Het voldoet ook aan een groeiende behoefte van mensen om te weten waar hun levensmiddelen vandaan komen en hoe die tot stand komen.”

Dat is ook de overtuiging van Henk Kloen, projectleider van CLM, adviesbureau voor duurzame landbouw en platteland. „Open dagen worden steeds beter bezocht, de interesse voor gezondheid en voeding groeit.” Bovendien lopen overal in het land al jarenlang ’burger-boer-initiatieven’, zoals dat van De Witte Raaf. Sommige zijn zeer succesvol, zegt Kloen. „In Wageningen is bijvoorbeeld de ecologische tuinderij De Nieuwe Ronde, waar burgers zelf hun groenten oogsten. Inmiddels zijn er 140 huishoudens die daar de groente vandaan halen. De burgers lobbyden ook succesvol bij het gemeentebestuur voor extra grond.”

Maar er zijn ook projecten die te veel bleven hangen in de sfeer van hobbyisme of die financieel vastliepen. Kloen: „Burgerdeelname vereist het nodige van beide partijen. Voor een boer is het bijvoorbeeld een belangrijke stap om te accepteren dat het werk net anders kan lopen, voor een burger is het vaak onduidelijk wat van hem verwacht wordt.” Om dit soort problemen te voorkomen, startte het CLM een paar jaar geleden cursussen, waaraan inmiddels twintig bedrijven deelnemen.

Afgelopen zaterdag ging de website ’boerENbuur’ de lucht in, met voorbeeldprojecten. „Daarbij is het nadrukkelijk de bedoeling het project uit de alternatieve sfeer te halen”, zegt projectleider Kloen. Want ook gewone boeren kunnen veel leren van burgers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden