Saluto il Gironingen

Vandaag begint de Ronde van Italië. Niet in Milaan, Varese of Palermo maar hier, in het noorden van ons land, in Groningen. En dat merk je. Wie met de trein de stad binnenkomt, ziet dat niet alleen de fietsenrekken maar ook de bushaltes verplaatst zijn. Wie met de auto vanaf Zwolle de stad bereikt, ziet het welkom op de gevel van het stedelijk archief: Saluto il Giro d'Italia!

Vandaag de proloog, het beginnende tijdritje door de stad. Zo'n traject is altijd kort (6,5 kilometer), bochtig en krap. Daarom besluiten mijn wielercompagnon en ik er een wandeling van te maken. Die begint op de Grote Markt. Een prachtig punt, zo onder de Martinitoren. Vanaf de markt lopen we in noordelijke richting de Oude Ebbingestraat op. Eigenlijk moet ik zeggen af, want de met vlaggetjes versierde winkelstraat gaat lichtjes omlaag, waardoor de renners meteen goed vaart kunnen maken. Vlak voor de Ebbingebrug passeren we een fietsen- en een lederzaak die met veel ballonnen en roze en Italiaanse vlaggen de sfeer al bepalen.

Waar de wielrenners hier in de remmen moeten knijpen om rechtsaf de Turfsingel op te draaien en dan via de eerstvolgende brug aan de overkant van het water weer terug te keren op bijna hetzelfde punt, steken wij meteen rechtdoor de Ebbingebrug over. Daar heet de straat nu Nieuwe Ebbingestraat en zien we in een van de etalages een racefiets die 'Mooie Mario' heet naar de Italiaanse sprintkampioen Mario Cipollini. Italiaans zijn ook de restaurantjes die we tegenkomen: 'La Stivale' en 'Rigoletto'. Met een scherpe bocht naar links draaien de renners de Boteringesingel op en rijden ze het overweldigend groene Noorderplantsoen in. Wij lopen en merken dat de weg hier iets stijgt. Rechts van de weg staat in het gras een kalkstenen sculptuur van Wladimir de Vries, 'de wisent'. Het massieve ding roept herinneringen op aan oud-renner Guido Bontempi die niet voor niets als bijnaam 'buffel' had. Met zijn schouders omhoog en zijn kop omlaag buffelde hij zich altijd een weg naar de eindstreep.

Langs de Kruissingel dwalen we het park door. Jammer dat die renners zo hard gaan, want zo missen ze de blik op de oude muziektent, het restaurant 'Jantje zag eens pruimen hangen' en de sproeiende fonteinen daarachter. Het bassin telde vroeger drie grote spuiters, maar die werden door de bekende landschapsarchitect Copijn (ook bekend van het Utrechtse Wilhelminapark) vervangen door talloze kleinere. Wat behalve het gezang van de fitis vooral opvalt op het gedeelte tussen Kerklaan, Oranjesingel en Wilhelminakade zijn de vol in bloei staande kastanjebomen. Wij zouden er even voor afstappen maar de renners hebben geen keus. Ze rijden alweer langs het water van de Noorderhaven met de oude vrachtboten met namen als de Noorderzon en Noordewind II en het oude pakhuis Engeland. Aan de linkerhand op nummer 7 bloeit de paarse regen. We steken rechts de Kijk in 't Jatbrug over en volgen rechtsaf nu de zuidkant van de Noorderhaven.

Op de Hoge der A volgen de klinkers en zien we in de verte de prachtige grijze en okergele toren van de oude Roomse schipperskerk, de A-kerk. Vlak bij het beroemde Harmoniegebouw, waar vroeger Multatuli nog lezingen heeft gehouden, Lou Bandy 1200 bezoekers trok en Euwe en Aljechin hun schaaktweekamp hielden, slaan we rechtsaf via de Visserbrug het water over de A-straat in. Op de hoek ligt 'De Sixtijnse Kapel', bekend om haar heerlijke carpaccio di Parma en Pesca fritti in knoflook- en peterseliesaus.

Arme renners! Weer moeten ze in de remmen om een lus te draaien. Nu tweemaal links het nieuwe roodbakstenen winkelcentrum bij de Westerkade door. De laatste kilometer gaat in bij de Museumbrug. Die steken we over om meteen rechts bij het Natuurmuseum de voorname negentiende-eeuwse Praediniussingel in te slaan. Via het Emmaplein en de brede Ubbo Emmiussingel met in de middenberm opnieuw het kaarsenfeest van bloeiende kastanjes, komt nu het eindpunt in zicht, het Groninger Museum.

Het gebouw van Mendini is veruit het meest Italiaanse tintje van de stad. Waar de renners straks staan uit te puffen, glippen wij snel het museum in. In de Coöp Himmelblau-zaal is voor de gelegenheid de expositie 'Biciclette!' ingericht. Het fietswiel van Duchamp, de roze tl-verlichte fiets van Rauschenberg, en het grote fragiele houten wiel met stang en korf van de Amerikaanse kunstenaar Martin Puryer geven de Giro zo een eigenzinnige betekenis.

De tentoonstelling is overgenomen van het Italiaanse museum Villa Panza, waar de tentoonstelling in uitgebreidere vorm eerder te zien was. Vrolijk is de bijdrage van museumarchitect Alessandro Mendini zelf. Hij gaf dertig toerfietsen een eigen design en het aardige daarbij is dat het Groninger museum die fietsen de komende twee jaar zal verhuren voor 8 euro per dag (borg 50 euro).

Het geeft de liefhebber de gelegenheid niet alleen de proloog maar ook een deel van de eerste etappe van de Ronde, die morgen naar Münster voert, af te leggen. Het Nederlandse deel van die eerste etappe is ongeveer zeventig kilometer lang. De lengte van een flinke dagtocht. Maar er is wel een probleem. Vanaf Veendam tot Exloërmond volgt het peloton de N366 waar geen fietsers mogen komen. Pas vlak voor Musselkanaal krijgt de etappe weer het karakter van een idyllisch tochtje, dan wordt de grote weg verlaten en wordt het kanaal tot de Duitse grens toe gevolgd. Omdat het vrij zonnig is en de wind slechts zwak uit het oosten waait, valt de tocht mee, maar wie een zuidwester krijgt is nog niet jarig in het kale, vlakke Groninger land. Is het eerste gedeelte van Groningen naar Haren nog mooi beschut en bossig, op weg naar Hoogezand-Sappemeer is er langs het Winschoterdiep met al zijn werven geen beschutting meer.

Prachtig is de weg naar Kropswolde door natuurgebied het Gorechtpark, maar het fietspad langs de weg (de N385 en 963) tussen de venen naar Veendam is afzien. Neemt het peloton daar de autoweg (N366) naar Ter Apel, fietsers kunnen het beste in Veendam bij het sluisje rechtsaf de route langs het Kanaal Veendam Mosselkanaal volgen. Het is leuk om het kanaal, waar de turfschippers vroeger hun ladingen over vervoerden, helemaal te af te zakken tot je bij Mosselkanaal de route van de Giro (herkenbaar aan de roze linten en ingepakte bomen) weer oppikt.

Bijzonder detail is dat de organisatie er graag de nadruk op legt dat de route naar Münster precies het omgekeerde pad volgt van de legers van de bisschop van Münster, Christoph van Galen ofwel Bommen Berend in 1672. De bisschop, die zijn kruit in Amsterdam kocht, stond op 19 juli van het 'rampjaar' voor Groningen. Zijn bondgenoot was de koning van Frankrijk, die op dat moment in Nederland weer een heel ander rondje maakte. Maar dat ter zijde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden