Salman Abedi, de blowende bakkersknecht die toesloeg in Manchester

Salman Abedi, de dader van de aanslag in Manchester. Beeld RV

Salman Abedi (22) mislukte op de universiteit en raakte in de ban van de islamistische ideologie. Ondanks talloze waarschuwingen wisten de inlichtingendiensten hem niet te stoppen. Ook zijn ouders bleken machteloos.

Salman moest van zijn vader in Libië blijven en mocht absoluut niet terug naar Groot-Brittannië. De vader had het paspoort van zijn zoon zelfs afgepakt, uit angst dat Salman terug in Manchester door criminele bendes overhoop zou worden gestoken. Maar via een list kon hij toch ontsnappen.

De jongeman zei tegen zijn moeder dat hij op bedevaart wilde naar Saudi-Arabië. Ze geloofde hem en gaf zijn paspoort terug, meldt de Daily Mail. Zo kon Salman vorige week donderdag via Istanbul en Düsseldorf terugvliegen naar Manchester, de stad waar hij opgroeide. Vier dagen later blies hij zichzelf op, 22 onschuldige mensen meesleurend in de dood.

De dader belde een kwartier voor hij toesloeg nog met zijn moeder om haar vergeving te vragen. Maar zij kon hem toen niet meer losrukken uit de klauwen van Islamitische Staat, die de aanslag opeiste. Zijn jongere broer Hachem heeft bevestigd dat Salman bij de terreurgroep hoorde. En volgens zijn zus Jomana wilde Salman wraak nemen voor de dood van moslimkinderen, omgekomen door Amerikaanse bombardementen in Syrië en Irak. Vandaar de keuze voor jonge slachtoffers.

Daarnaast lijkt er een persoonlijk motief te hebben meegespeeld. Vorig jaar werd Salmans vriend Abdul Wahab Hafidah in Manchester aangereden en doodgestoken door een groep jongeren. De moord zou een afrekening tussen criminele bendes zijn geweest, maar Salman had het gevoel dat de misdaad gericht was tegen moslims. Hoewel de rechtszaak nog in volle gang is, zou Salman de Britse ‘ongastvrije maatschappij’ alvast collectief een lesje hebben willen leren.

Een bloemenzee op het St Ann's Plein in Manchester, voor de slachtoffers van de aanslag op 22 mei in de Manchester Arena. Daar was net een concert geweest van Ariana Grande. Beeld AFP

Wanneer Salman precies ontspoorde, blijft onduidelijk. In de eerste jaren van zijn leven leek er weinig aan de hand. Zijn ouders kregen in 1993 asiel in Groot-Brittannië, op de vlucht voor de toenmalige Libische dictator Kadafi. Een jaar later werd Salman geboren, in een wijk in Manchester met veel Libische vluchtelingen.

Hij ging naar school en belandde op de universiteit. Daar presteerde hij slecht. Hij haakte binnen een jaar af, drinkend en blowend, en ging werken als bakkersknecht. Het hielp ongetwijfeld niet dat zijn ouders in de tussentijd waren teruggekeerd naar Libië, waar Kadafi in 2011 ten val was gekomen.

Maar vóór het universitaire debacle waren er ook al alarmsignalen. Een vroegere medeleerling omschrijft Salman tegenover de BBC als een opvallend goedgelovig persoon met een kort lontje, als iemand die moeite had om zich aan te passen aan de Westerse levensstijl. Zijn vader zou in het verleden bovendien aangesloten zijn geweest bij de Libische Islamitische Gevechtsgroep, een aan Al-Qaida gelieerde terreurgroep die tot doel had om Kadafi omver te werpen. Zo kreeg Salman de hang naar religieus geïnspireerd geweld van huis uit mee.

Je kunt niet zeggen dat er nooit is gewaarschuwd. De afgelopen jaren hebben bekenden van Salman minstens vijf keer gemeld dat hij dreigde te radicaliseren. Zo belden vrienden de anti-terreurlijn om te laten weten dat hij het goedkeurde om een zelfmoordterrorist te zijn. De moskee die hij aanvankelijk bezocht, trok eveneens aan de bel.

'Liefde, geen haat' heeft iemand op het plaveisel van het St Ann's Plein geschreven. Beeld AFP

Salman belandde op een lijst met verdachte personen. Hij werd gevolgd, maar niet intensief genoeg om het drama te voorkomen. Bovendien stond hij niet op een internationale opsporingslijst, waardoor hij ongehinderd tussen Libië en Manchester kon reizen.

Het onderzoek naar de terreurdaad vordert nu snel, zeggen de Britse autoriteiten. Ze hebben acht mensen opgepakt, onder wie Salmans oudere broer Ismail. in Libië zijn ook zijn vader en jongere broer Hachem vastgezet.

In Salmans huis is bovendien materiaal aangetroffen om bommen te maken, waarbij hij mogelijk hulp heeft gekregen van een expert. De inlichtingendiensten zoeken nu uit tot welk netwerk hij behoorde. Mogelijk stond hij in contact met de ‘man met het hoedje’, de IS-er die vorig jaar opdook bij de aanslag op het Brusselse vliegveld Zaventem, en wellicht ook met Parijs. Hij zou dan een ‘loopjongen’ zijn van zeer zware opdrachtgevers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden