Salaris overmaken aan de SP? Veel gemeenten willen het niet meer

Dertig tot veertig procent van de SP-bestuurders heeft zijn belastingvoordeel vorig jaar niet naar de partij overgemaakt. Beeld ANP

De afdrachtregeling van de SP staat onder druk nu gemeenten raadsleden alleen nog rechtstreeks willen betalen.

De belangrijkste inkomstenbron van de SP, de salarisafdracht van volksvertegenwoordigers, staat onder druk. Ongeveer een derde van de gemeenten en provincies met SP-politici kiest ervoor de vergoedingen niet meer naar de partij over te maken, maar naar de politici zelf. Ruim dertig andere overheden denken hier ook over na. Dat blijkt uit een rondgang van Trouw langs de circa 120 gemeenten en twaalf provincies waar de SP politici levert.

De overheden geven met de aangepaste betalingen gehoor aan de oproep van de net vertrokken minister Ronald Plasterk (PvdA, binnenlandse zaken). Die adviseerde gemeenten en provincies vorige maand om vergoedingen aan raads- en Statenleden van de SP niet langer over te maken op het rekeningnummer van de politieke partij, omdat dat volgens de rechter ‘strijdig is met de openbare orde’.

Plasterk beriep zich op de uitspraak in de zaak die een SP-raadslid had aangespannen tegen haar gemeente Noordoostpolder. Het lokale bestuur weigerde al jaren haar vergoeding over te maken naar de SP, dat haar een deel zou teruggeven, omdat dit haar onafhankelijkheid als raadslid in de weg zou staan. De rechter stelde de gemeente begin dit jaar in het gelijk. De uitspraak is inmiddels onherroepelijk.

Cessie

Het vonnis brengt de belangrijkste pilaar onder de afdracht aan het wankelen. Sinds jaar en dag tekenen politici van de SP een zogenaamde akte van cessie, waarin ze gemeenten en provincies toestemming geven om hun vergoeding over te maken aan een derde, in dit geval de SP. Die maakt hun raads- en Statenleden vervolgens 25 tot 50 procent van hun salaris over.

De rechter zette in februari een streep door die cessies, omdat ‘de onafhankelijkheid en het vrije mandaat van het raadslid in gevaar kan komen’ door de overeenkomsten.

Inmiddels blijkt een derde van de gemeenten en provincies waar de SP actief is, de stortingen in de partijkas te staken. Zeker 31 overheden hebben na de rechterlijke uitspraak besloten dat SP’ers hun vergoedingen per direct of binnen afzienbare termijn niet meer naar de SP kunnen laten overmaken, maar enkel naar hun eigen rekening. In elk geval elf gemeenten en één provincie blijken die stap eerder al op eigen initiatief te hebben gezet.

Die ontwikkeling stelt de SP voor een probleem. De partij hield vorig jaar netto ruim 5 miljoen euro over aan de afdracht van haar volksvertegenwoordigers; geld waarmee ze campagnes, scholing en hulpdiensten bekostigt.

Nu dat geld voor een deel niet langer automatisch via gemeenten en provincies binnenkomt, moet ze afwachten of politici hun vergoeding overmaken naar de partij. De afgelopen jaren vertrokken zeker achttien actieve SP’ers uit onvrede over de hoge afdracht. Het merendeel ging zelfstandig verder.

Inzage

De SP weet uit ervaring dat het niet meevalt geld op te eisen als de financiële constructie niet is dichtgetimmerd. Onlangs werd bekend dat dertig tot veertig procent van de SP-bestuurders zijn belastingvoordeel vorig jaar niet naar de partij heeft overgemaakt. Het gaat om het voordeel dat ontstaat doordat de fiscus de afdracht aan de partij als gift beschouwt.

De leden weigeren het bestuur inzage te verschaffen in hun belastingaangifte. Die regeling wordt nu geschrapt. In ruil mogen wethouders en gedeputeerden hun onkosten niet langer declareren.

De SP hekelt al jaren de bemoeienis met haar afdracht en spreekt van ‘politieke pesterij’. Volgens de SP biedt de wet ruimte aan politici om hun vergoedingen aan derden over te maken. In haar meest recente handleiding, uit 2013, schrijft de partij dit desnoods bij de rechter af te dwingen. De SP is in de zaak-Noordoostpolder niet in beroep gegaan. 

Lees ook: Het kroonjuweel van de SP komt in de verdrukking

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden