Salafisten, ga de dialoog aan met de samenleving

Het wordt hoog tijd dat de salafistische beweging schoon schip maakt en radicalisering en sektarisme aanpakt, vindt Ibrahim Wijbenga.

Volgens Ahmed Marcouch, Tweede Kamerlid voor de PvdA, is het salafisme een politieke ideologie die, onder het mom van religieuze orthodoxie, aanstuurt op een totalitaire staat (Trouw, 28 november). Het salafisme is bovendien het voorportaal tot gewelddadig jihadisme, een stellingname die Markouch ertoe bracht om samen met coalitiepartij VVD een motie in te dienen om deze stroming door het Openbaar Ministerie te laten onderzoeken.

Sindsdien moet Marcouch, naast PvdA-coryfee ook moslim, het ontgelden. In een open brief beticht imam Fawaz Jneid de PvdA'er ervan gemene zaak te maken met ongelovigen. Fawez Jneid was jarenlang verbonden aan de Haagse salafistische As-Soennah-moskee maar moest deze enkele jaren geleden verlaten na een arbeidsconflict. Hij heeft desondanks veel aanhang. Marcouch zou volgens Fawez de weg vrijmaken 'voor (westerse) bezetters en soldaten over de hele wereld om de moslimlanden binnen te vallen'. Hij zou ook een lakei zijn van westerse inlichtingendiensten, die IS in het leven riepen om de islam in een kwaad daglicht te stellen.

Hersenspinsel

Is dit een hersenspinsel van een geïsoleerde, niet-Nederlands sprekende imam? Een absurde complottheorie van een door paranoia verziekte salafistische voorman? Feit is dat zijn volgelingen hun imam bloedserieus nemen. Voor hen is Marcouch een verrader die uit de moslimgemeenschap verstoten moet worden, waarbij geïntimideerd en bedreigd wordt.

Zo werd op de aan de As-Soennah-moskee gelieerde website Al Yaqeen een anonieme brief van een 'bezorgde moslim' geplaatst waarin Marcouch wordt vergeleken met John Demjanjuk, de kampbewaker in Sobibor die verantwoordelijk was voor de dood van 25.000 Joden. Demjanjuk wordt op de site abusievelijk Jood genoemd. Onzin natuurlijk maar wel kwaardaardige onzin met een duidelijke boodschap: zoals dat de 'Jood' Djemjanjuk het had voorzien op mensen uit zijn eigen kring, heeft Marcouch het voorzien op moslims. Een boodschap die garant staat voor de nodige doodsbedreigingen. Ook ik, criticus van het gewelddadig moslimextremisme, wordt al langere tijd bedreigd door aan de salafistische beweging verwante splintergroepen. Ik heb al meerdere keren aangifte gedaan.

Isolement

Per saldo isoleert de salafistische beweging zich zo nog verder. Zelfs partijen als de SGP, CU en CDA die principieel vóór vrijheid van godsdienst staan, wenden zich van deze beweging af waardoor de door PvdA en VVD ingediende motie op een ruime Kamermeerderheid kan rekenen.

De recente oproep van een aantal overwegend Arabisch-Nederlandse moskeeën om in gesprek te gaan met de salafistische beweging getuigt van naïviteit en onkunde. Met een beweging die zich zo star en geïsoleerd opstelt, valt niet te praten. Dat leidt er wel toe dat de salafistische beweging, die minder eenduidig is dan vaak wordt gedacht, zich nog verder vervreemdt van de 30.000 volgelingen die wél het maatschappelijke debat willen aangaan. Ook de moslimgemeenschap wordt hierdoor geschaad want de buitenwacht associeert - volstrekt ten onrechte natuurlijk - moslims met anti-democratische sentimenten, intolerantie en extremisme.

Mocht de salafistische beweging het debat toch willen aangaan, dan moet dat gaan over de ideologie die jongens als de 19-jarige Sultan Berzel uit Maastricht ertoe verleidde zich bij IS aan te sluiten, zichzelf als martelaar op te blazen en 23 onschuldigen in zijn 'martelaarschap' mee te nemen. Kernvragen hierbij zijn: Wat deed het salafistische kader om de ideologie van IS te bestrijden? Sluiten de salafisten zich aan bij de brede moslimbeweging die radicalisering en gewelddadig sektarisme van moslimjongeren aanpakt? En hoe gaat deze stroming die dialoog met onze samenleving weer aan? Dat het anders kan, laten imams als Abubakr Elfadil, Abdelkadr Boukrach, Remy Soekirman en Saoed Khadje zien. Maar zij zijn helaas eenlingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden