Sal Santen 1915-1998

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - De schrijver Salomon Santen was een ouderwetse revolutionair, tegelijkerijd haatte hij dogma's en dwang. Santen overleed zaterdag in zijn woonplaats Amsterdam. Hij werd 82 jaar.

“Passiviteit is het gevaarlijkste wat er is. Al dat negativisme”, zei Santen in 1987 tegen de Groene Amsterdammer. “Terwijl er toch belangrijke ontwikkelingen plaatsvinden in de maatschappij, een permanente revolutie.” Twintig jaar eerder, in 1967, nam hij na een reeks conflicten afscheid van de Vierde Internationale.

Salomon Santen debuteerde in 1969 op 54-jarige leeftijd met een bundel herinneringen aan zijn jeugd in Amsterdam: 'Jullie is jodenvolk', over het arme joodse schoenmakersgezin waarin hij opgroeide. Ook in andere autobiografische romans als 'De kortste weg' (1979) en 'Saartje gebakken botje' (1983) beschrijft hij het vooroorlogse joodse leven in Amsterdam.

Santen, schoonzoon van de politicus Henk Sneevliet die tijdens de oorlog werd gefusilleerd, werd in de jaren dertig lid van de Onafhankelijke Socialistische Partij. Hij was een groot bewonderaar van Trotski.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verloor hij vrijwel alle mensen die hem dierbaar waren (onder wie zijn ouders en zijn broer), en stortte zich in de politiek en met name op de Vierde (trotskistische) Internationale.

Santen, die zichzelf omschreef als een 'bang jodenjongetje' bleef zich inzetten voor verzetsbewegingen in binnen- en buitenland. Zo gaf hij in de jaren vijftig in Zuid-Amerika onder boeren en arbeiders vorm aan de daar ontluikende trotskistische beweging. Vijftien jaar later keerde hij de Vierde Internationale, waarvan hij sinds 1958 het dagelijks secretariaat had waargenomen, de rug toe. Hij wordt ziek, raakt in een crisis, tot hij het schrijverschap ontdekt.

Rudolf van den Berg maakte in 1982 de documentaire 'Sal Santen, rebel' over Santens inzet tijdens de Algerijnse bevrijdingsstrijd rond 1960. De film werd met een Gouden Kalf bekroond. Santen en zijn vriend Michel Raptis werden destijds voorpagina-nieuws voor hun activiteiten voor de vrijheidsstrijd in Algerije. Ze werden veroordeeld tot vijftien maanden gevangenisstraf.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden