Sahintepe: kweekvijver voor Turkse Al-Kaida

Drie aanhangers van Al-Kaida die vorige week in Istanbul het Amerikaans consulaat aanvielen, waren alle drie Koerdisch. Toeval?

Sahintepe in Istanbul is een wijk waar bijna geen huis echt af is. IJzeren staven steken uit de hoogste verdiepingen, wachtend op een nieuwe woonlaag. De buitenmuren hebben nooit kennisgemaakt met verf, de trappen en ook de elektriciteitspalen staan scheef.

Dit is de Koerdische wijk waar de drie jongens vandaan kwamen die vorige week het Amerikaanse consulaat aanvielen en in een vuurgevecht, waarin ze zelf ook omkwamen, drie bewakers doodden. De aanvallers, lid van de Turkse tak van Al-Kaida, waren alle drie Koerdisch.

Het is niet de enige link tussen Koerden en Al-Kaida: Turkse operaties tegen Al-Kaida-cellen vonden de afgelopen tijd allemaal in Koerdische steden plaats. Het lijkt te wijzen op een alliantie tussen Koerdische fundamentalisten en Al-Kaida.

De achttienjarige Nedim geniet van de reputatie die hij heeft opgebouwd als drugshandelaar en vanwege zijn poging tot doodslag. Hij is onlangs ontslagen uit de gevangenis en doodt de tijd in een theehuis. Mensen hebben nu meer respect voor hem. Hij priemt met zijn wijsvinger, inhaleert sigarettenrook: „Ik ken ook veel jongens uit deze buurt die naar Irak zijn gegaan om opgeleid te worden. Ze worden natuurlijk ingezet in allerlei oorlogen. Ik zou het niet doen, ik laat me niet gebruiken.”

De wijk, in de jaren tachtig volgebouwd voor Koerdische migranten, staat bekend als kweekvijver voor de Turkse Al-Kaida. De meeste jonge Irak-reizigers komen uit deze wijk. Irfan, eigenaar van een klein winkeltje aan de hoofdweg, vertelt: „Het klopt allemaal wat in de kranten staat. Het is hier een en al criminaliteit. Meer dan dertigduizend mensen wonen in deze wijk, maar er is nog steeds geen politiebureau gebouwd. ’s Nachts durven mensen de straat niet op te gaan. Dan regeren hier de criminelen.”

De banden tussen Koerdische jongens en Al-Kaida zijn relatief nieuw in Turkije. Schrijver en onderzoeker Nevzat Cicek, zelf ook Koerd, bracht deze kwestie vlak na de aanval op het Amerikaanse consulaat in een Turkse krant ter sprake.

Volgens hem heeft het fenomeen te maken met het einde van Hezbollah in Turkije (zie kader). „Hezbollah in Turkije was een Koerdische organisatie. Nadat de Hezbollah zware klappen kreeg van de Turkse politie besloten veel leden te stoppen met illegale activiteiten. Ze richtten verenigingen op of gingen in de politiek. Een klein deel wilde doorgaan met ondergrondse activiteiten. Nu worden de destijds begraven wapens gebruikt bij aanslagen.”

Maar waarom Al-Kaida? Cicek antwoordt door de telefoon: „De reden is Irak. Door de chaos is daar een situatie ontstaan waarbij militanten in theorie en in praktijk opgeleid kunnen worden. De organisatie die dat doet is Al-Kaida.”

In Sahintepe is geen politiebureau, het gezondheidscentrum heeft geen arts, en op de twee basisscholen blijven de leerkrachten vaak weg. Maar korancursussen zijn er in overvloed. Winkelier Irfan zegt stilletjes: „Geloof me, die korancursussen zijn de bron van al het kwaad. Daar worden de jongens gehersenspoeld.”

Jonge jongens komen uit een van de korancursussen en rennen naar een veldje om te voetballen. De imam die hen net heeft onderwezen, een kleine man zonder baard, zegt op geïrriteerde toon: „Ga jij de wijk ook zwart maken in de krant? Is het soms verboden om Gods woord te onderwijzen?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden